Een brandtrap (ook vluchttrap of noodtrap) is een extra trap, meestal in staal buiten tegen de gevel, waarlangs je een gebouw veilig verlaat als de gewone trap door vuur of rook onbruikbaar is. In België is een brandtrap niet op zich verplicht: de federale basisnormen voor brandveiligheid eisen voor nieuwe gebouwen (eengezinswoningen uitgezonderd) wel genoeg uitgangen en evacuatietrappen, en de brandweer beslist per dossier of een buitentrap daarvoor nodig is.
Hieronder lees je wanneer een brandtrap nodig is per type gebouw, aan welke maten een evacuatietrap moet voldoen, welke soorten er zijn en wat een brandtrap kost.
VERGELIJK VAKMANNEN
Vind vandaag nog dé beste vakman voor je project. Ontvang direct gratis offertes en bespaar tot 35%!
Wat is een brandtrap?
Een brandtrap is een speciale trap die ontworpen is om mensen een veilige uitweg te bieden in geval van brand. Het is een trap die vaak buiten een gebouw wordt geïnstalleerd, of het kan binnen een brandwerende ruimte worden geplaatst. Het doel van een brandtrap is om bewoners of werknemers snel en veilig naar een lagere verdieping of buiten het gebouw te begeleiden, zonder dat ze door brand of rook hoeven te gaan.
Belang van een Brandtrap voor de Brandveiligheid
In het geval van brand moeten bewoners snel het gebouw kunnen verlaten. Een brandtrap biedt een veilige vluchtweg, vooral wanneer andere uitgangen geblokkeerd zijn door vuur of rook. De trap zelf is vaak gemaakt van brandwerende materialen die bestand zijn tegen hoge temperaturen, zodat het voldoende tijd biedt voor evacuatie.
Is een brandtrap verplicht?
Een brandtrap is in België niet als zodanig verplicht. De wet verplicht wel dat elke bouwlaag van een nieuw gebouw (behalve een eengezinswoning) genoeg veilige uitgangen heeft: één uitgang per compartiment bij minder dan 100 personen, twee uitgangen bij 100 tot 499 personen en nog meer vanaf 500 personen. Als een tweede binnentrappenhuis niet mogelijk of te duur is, is een buitentrap vaak de oplossing om aan die tweede uitgang te komen. De brandweer bepaalt in haar advies bij de omgevingsvergunning wat er concreet nodig is.
Brandtrap per type gebouw
| Type gebouw | Is een brandtrap nodig? | Welke regels |
|---|---|---|
| Eengezinswoning (woonhuis) | Nee, de basisnormen gelden niet voor een eengezinswoning. | Wordt de woning opgesplitst in appartementen of studio’s of verhuur je kamers, dan gelden wel brandveiligheidsregels. |
| Nieuw appartementsgebouw | Meestal volstaat één binnentrappenhuis; een buitentrap komt er als tweede vluchtweg wanneer de brandweer die vraagt, bijvoorbeeld omdat de afstand tot de trap te groot is. | Basisnormen voor lage, middelhoge of hoge gebouwen, volgens de hoogte van het gebouw. |
| Bestaand appartementsgebouw | Niet automatisch. Bij een verbouwing, opsplitsing of op vraag van de gemeente kan de brandweer een tweede vluchtweg, zoals een buitentrap, opleggen. | Gemeentelijk brandveiligheidsreglement en advies van de brandweerzone. |
| Kantoor of school | Vanaf 100 personen per compartiment zijn twee uitgangen verplicht; een buitentrap is een van de manieren om de tweede uitgang te maken. | Basisnormen, aangevuld met regels voor werkplaatsen en onderwijsgebouwen. |
| Hotel, B&B of vakantiewoning | Vaak wel een tweede vluchtweg voor de kamers op de verdieping, zeker bij nachtbezetting. | Eigen brandveiligheidsnormen voor toeristische logies per gewest, met controle door de brandweer. |
| Fabriek of werkplaats | Hangt af van de oppervlakte, de bezetting en de afstand tot een uitgang. | Aparte bijlage voor industriegebouwen in de basisnormen. |
Twijfel je of jouw gebouw een brandtrap nodig heeft? Vraag het na bij de preventiedienst van je brandweerzone voordat je een ontwerp laat maken: zij geven het bindende advies bij de vergunning.
Soorten Brandtrappen
Er zijn verschillende soorten brandtrappen, afhankelijk van het type gebouw en de specifieke vereisten van de brandveiligheidsvoorschriften. De meest voorkomende types zijn:
1. Buitenbrandtrap
Een buitenbrandtrap is de meest voorkomende en eenvoudige vorm van een brandtrap. Deze trap wordt buiten het gebouw geplaatst en is vaak zichtbaar vanaf de straat. Het biedt een directe en veilige route naar de begane grond of lager gelegen verdiepingen.
Kenmerken:
- Gemakkelijk toegankelijk
- Weinig onderhoud nodig
- Vaak van metaal of staal
2. Binnenbrandtrap
Een binnenbrandtrap wordt binnen een gebouw geïnstalleerd en is vaak onderdeel van de brandcompartimentering. Deze trappen zijn vaak omgeven door brandwerende wanden en deuren om te voorkomen dat rook of vuur zich verspreidt.
Kenmerken:
- Geïntegreerd in de brandcompartimentering
- Wordt meestal toegepast in hogere gebouwen
- Moet voldoen aan strengere brandveiligheidsnormen
3. Vluchttrap
Een vluchttrap wordt speciaal ontworpen voor noodsituaties en bevindt zich meestal buiten het gebouw. Deze trap wordt vaak in combinatie met andere nooduitgangen gebruikt om de evacuatie te vergemakkelijken.
Kenmerken:
- Geplaatst aan de buitenkant van een gebouw
- Directe route naar de grond
- Vaak uitgevoerd in stalen constructies
Wet- en regelgeving voor brandtrappen in België
In België staan de regels voor evacuatietrappen in het koninklijk besluit van 7 juli 1994 met de basisnormen voor de preventie van brand en ontploffing (FOD Binnenlandse Zaken). Die basisnormen gelden voor nieuwe gebouwen en uitbreidingen, niet voor eengezinswoningen en niet voor kleine gebouwen van maximaal twee bouwlagen en 100 m². Ze worden geregeld bijgewerkt; voor bestaande gebouwen gelden vaak gemeentelijke reglementen en het advies van de brandweer. Het Nederlandse Bouwbesluit geldt in België niet.
Lage, middelhoge en hoge gebouwen
De basisnormen delen gebouwen in volgens hun hoogte, gemeten tot de vloer van de hoogste bouwlaag. Hoe hoger het gebouw, hoe strenger de eisen voor trappen en trappenhuizen.
| Categorie | Hoogte | Wat betekent dat voor de brandtrap? |
|---|---|---|
| Laag gebouw | minder dan 10 m | Een open buitentrap in onbrandbaar materiaal (zoals staal) mag als evacuatietrap dienen. |
| Middelhoog gebouw | 10 tot 25 m | Een buitentrappenhuis is langs de zijkanten omsloten; één binnentrappenhuis mag vervangen worden door twee rechte buitentrappen. |
| Hoog gebouw | meer dan 25 m | De strengste eisen voor trappenhuizen, compartimenten en brandweerstand. |
Eisen voor een evacuatietrap
Een trappenhuis is de afgesloten ruimte rond een trap, met brandwerende wanden en deuren, zodat rook en vuur de vluchtweg niet bereiken. Voor de trap zelf, binnen of buiten, gelden in de basisnormen deze minimale maten:
| Eis | Evacuatietrap (binnen of buiten) | Twee rechte buitentrappen in plaats van een trappenhuis (middelhoog en hoog) |
|---|---|---|
| Nuttige breedte | minstens 0,80 m, en breder naargelang het aantal gebruikers | minstens 0,60 m |
| Aantrede (diepte van een trede) | minstens 20 cm op elk punt | minstens 10 cm |
| Optrede (hoogte van een trede) | maximaal 18 cm | maximaal 20 cm |
| Helling | maximaal 75 % (37°) | maximaal 45° |
| Leuningen | aan beide zijden; één leuning volstaat onder 1,20 m breedte als er geen valgevaar is | twee handgrepen per trap |
| Vorm | recht type; een wenteltrap enkel met minstens 24 cm aantrede op de looplijn | rechte traparmen, verbonden door vluchtterrassen |
| Materiaal buitentrap | onbrandbaar (klasse A1), zoals staal | onbrandbaar (klasse A1) |
De optrede is de hoogte die je per trede stijgt, de aantrede de diepte waarop je je voet zet. Een brandtrap met lage treden en een flauwe helling laat veel mensen snel en veilig naar beneden gaan, ook in de rook. Meer over trapvormen en maten lees je bij soorten trappen en in ons overzicht over trappen.
Brandladder of brandtrap?
Een vaste brandladder telt in de basisnormen niet als evacuatietrap. Enkel voor het laatste stuk, tussen de eerste verdieping en het evacuatieniveau (meestal de straat of de tuin), mag een inschuifbare of gelede trap gebruikt worden. Zo blijft de trap onderaan dicht en kan niemand van buitenaf naar boven klimmen. Voor een woning zonder verplichting kan een brandladder of een opvouwbare noodladder wel een eenvoudige extra vluchtweg vanuit een slaapkamer zijn.
Rol van de brandweer
Voor gebouwen waarvoor de basisnormen gelden, vraagt de gemeente bij de omgevingsvergunning advies aan de brandweerzone. Dat advies legt vast hoeveel uitgangen en trappen er komen, en de brandweer kan het minimum aantal uitgangen verhogen volgens de bezetting en de indeling van het gebouw. Na de werken volgt vaak een controlebezoek.
Kosten van een Brandtrap
De kosten voor het installeren van een brandtrap kunnen sterk variëren, afhankelijk van het type brandtrap, het materiaal, de grootte van het gebouw en de locatie. Hieronder een overzicht van de gemiddelde kosten per type brandtrap.
| Type Brandtrap | Gemiddelde Kosten (€) | Omschrijving |
|---|---|---|
| Buitenbrandtrap | 2.500 – 6.000 | Voor gebruik buiten, vaak van staal of aluminium. |
| Binnenbrandtrap | 3.500 – 10.000 | Geïntegreerd in brandcompartimenten, meestal van staal of beton. |
| Vluchttrap | 2.000 – 5.000 | Buiten geplaatst, directe toegang tot de begane grond. |
| Extra Brandbeveiliging | 1.000 – 3.000 | Brandwerende deuren, verlichting en andere veiligheidsmaatregelen. |
De kosten kunnen variëren afhankelijk van de locatie, de grootte van het gebouw en het type materiaal dat gebruikt wordt. Het is belangrijk om een specialist in brandbeveiliging te raadplegen om een nauwkeurige prijsopgave te krijgen.
VERGELIJK VAKMANNEN
Vind vandaag nog dé beste vakman voor je project. Ontvang direct gratis offertes en bespaar tot 35%!
Installatie van een Brandtrap
Het installeren van een brandtrap is een complexe taak die specifieke kennis van bouwvoorschriften en brandveiligheidsnormen vereist. Het proces omvat verschillende stappen:
Stap 1: Planning en Ontwerp
Voordat de brandtrap wordt geïnstalleerd, moet een gedetailleerd ontwerp worden gemaakt dat voldoet aan de lokale wetgeving. Dit ontwerp moet de locatie van de trap, de benodigde afmetingen en de materialen die gebruikt zullen worden, omvatten.
Stap 2: Vergunningen en Goedkeuringen
In veel gevallen moet je een vergunning aanvragen bij de lokale autoriteiten voordat de brandtrap kan worden geïnstalleerd. Dit geldt vooral voor grotere gebouwen en commerciële panden.
Stap 3: Bouw en Installatie
De daadwerkelijke installatie kan variëren afhankelijk van het type brandtrap en de complexiteit van het gebouw. Het kan enkele dagen tot weken duren, afhankelijk van de grootte van het project.
Stap 4: Inspectie en Testen
Na de installatie wordt de brandtrap geïnspecteerd en getest om ervoor te zorgen dat deze voldoet aan alle veiligheidsnormen. Dit omvat onder andere het testen van de brandwerendheid van de materialen en het controleren van de vluchtwegen.
Onderhoud van een Brandtrap
Een brandtrap moet regelmatig worden onderhouden om te zorgen dat deze in geval van brand goed functioneert. Onderhoud omvat het controleren van de structurele integriteit van de trap, het schoonmaken van de vluchtwegen en het controleren van de verlichting en andere veiligheidsvoorzieningen.
Periodieke Inspectie
Het is belangrijk om de brandtrap minstens eenmaal per jaar te laten inspecteren door een professionele brandveiligheidsexpert. Dit zorgt ervoor dat de trap altijd in topconditie is en voldoet aan de laatste wet- en regelgeving.
Schoonmaak en Verlichting
Naast de structurele inspectie moet de brandtrap ook regelmatig worden schoongemaakt en moet de noodverlichting getest worden. Verstopte trappen of niet-werkende verlichting kunnen de evacuatie in geval van brand ernstig vertragen.
Conclusie
Een brandtrap is een essentieel onderdeel van de brandveiligheid van elk gebouw. Of je nu eigenaar bent van een klein appartement of een groot kantoorgebouw, het is van vitaal belang om te zorgen voor een veilige en goed onderhouden vluchtweg. Door te investeren in een brandtrap, voldoen aan de wet- en regelgeving, en regelmatig onderhoud uit te voeren, kun je de veiligheid van de bewoners en werknemers waarborgen. De kosten van een brandtrap zijn een waardevolle investering in de bescherming van mensenlevens en het voorkomen van schade bij brand.













