Een kangoeroewoning: De Voordelen & Nadelen vanuit Eigen Ervaring

Een kangoeroewoning is een woning die opgedeeld is in twee aparte wooneenheden onder één dak: meestal een grote voor het gezin en een kleinere voor de (groot)ouders. Elk huishouden heeft een eigen leefruimte, keuken en badkamer. Een bestaande woning ombouwen tot kangoeroewoning kost volgens onze projectgegevens € 35.000 tot € 85.000.

In Vlaanderen heet de kangoeroewoning met een zorgband wettelijk zorgwonen: een kleinere wooneenheid voor maximaal twee personen, van wie minstens één 65-plusser of hulpbehoevend is, met dezelfde eigenaar als de hoofdwoning. Binnen de bestaande woning volstaat dan meestal een melding via het Omgevingsloket. Wil je twee volwaardige, aparte woningen, dan heb je een omgevingsvergunning nodig.

Ik koos zelf voor een kangoeroewoning toen de zorg voor mijn ouders intensiever werd en ik mijn eigen gezin toch genoeg ruimte en vrijheid wilde geven. Hieronder lees je wat de ombouw kost, welke regels gelden en welke voor- en nadelen we in de praktijk ervaarden.

Wat is een Kangoeroewoning?

Een kangoeroewoning bestaat uit twee aparte wooneenheden onder één dak. Kangoeroewonen betekent dat twee huishoudens, vaak twee generaties, zo samenwonen: een jonger gezin naast ouder wordende ouders, elk met een eigen leefruimte, en met gedeelde delen zoals de tuin, de oprit of de berging. De kleinere wooneenheid zit als het ware in de buidel van de hoofdwoning, vandaar de naam. Kangoeroewonen laat familie voor elkaar zorgen zonder in te boeten op privacy.

Kangoeroewoning, zorgwonen of twee woningen: het verschil

Het woord kangoeroewoning is omgangstaal. Voor de regels in Vlaanderen telt welke vorm je kiest:

Wat kost een kangoeroewoning?

De kosten voor het ombouwen van een bestaande woning naar een kangoeroewoning kunnen sterk variëren, afhankelijk van de specifieke situatie, zoals de grootte van de woning, de gewenste indeling, en de staat van het huidige gebouw. Hieronder geef ik een overzicht van de geschatte kosten voor verschillende aanpassingen die vaak nodig zijn bij het realiseren van een kangoeroewoning.

Totale geschatte kosten: €35.000 – €85.000

Dit zijn gemiddelde kosten, en afhankelijk van de staat van de woning en de specifieke wensen kan dit hoger of lager uitvallen. Het is altijd raadzaam om een gedetailleerde offerte aan te vragen bij een architect of aannemer met ervaring in kangoeroewoningen om een nauwkeurig beeld van de kosten te krijgen.

Wettelijke voorwaarden voor een kangoeroewoning in Vlaanderen

Een kangoeroewoning waarin je voor een ouder of hulpbehoevend familielid zorgt, valt in Vlaanderen onder de regels voor zorgwonen (Departement Omgeving). Zorgwonen bestaat als aan alle drie deze voorwaarden voldaan is:

• Er komt één kleinere, ondergeschikte wooneenheid in of bij een bestaande, hoofdzakelijk vergunde woning.
• De hoofdwoning en de kleinere wooneenheid hebben dezelfde eigenaar(s).
• De wooneenheid dient om maximaal twee personen te huisvesten van wie minstens één 65 jaar of ouder is, of maximaal twee hulpbehoevende personen.

Hulpbehoevend is volgens de Vlaamse overheid iemand met een handicap, iemand die in aanmerking komt voor een tegemoetkoming van de Vlaamse Sociale Bescherming (vroeger de zorgverzekering), of iemand die hulp nodig heeft om zelfstandig te wonen.

Melding of vergunning voor zorgwonen?

Voor zorgwonen volstaat een melding bij je gemeente via het Omgevingsloket, zolang je binnen deze grenzen blijft:

Breid je de woning uit voor het zorgwonen, bijvoorbeeld met een aanbouw, dan volstaat een melding niet en heb je een omgevingsvergunning nodig.

Wat na de melding voor zorgwonen?

• De 65-plusser of hulpbehoevende moet er binnen twee jaar na de datum van de meldingsakte effectief wonen, anders vervalt de melding.
• Stopt het zorgwonen, dan meld je ook dat bij de gemeente.
• Een verplaatsbare unit en de toegang die je ervoor aanlegde, verwijder je binnen drie maanden na het einde van de zorgsituatie.

Geen zorgwonen: dan een omgevingsvergunning

Voldoet je kangoeroewoning niet aan de voorwaarden voor zorgwonen, bijvoorbeeld omdat een jong gezin in de tweede wooneenheid trekt of omdat je de twee delen apart wilt verhuren of verkopen, dan maak je een bijkomende woongelegenheid. Het aantal woongelegenheden in een woning wijzigen is vergunningsplichtig, ook als je er geen verbouwingswerken voor uitvoert (Departement Omgeving). Vraag bij de dienst omgeving van je gemeente vooraf na wat het plaatselijke beleid toelaat.

Koop je een woning die al als kangoeroewoning ingericht is, ga dan na of de twee wooneenheden vergund zijn of als zorgwonen gemeld werden. Lees ook wanneer je een architect nodig hebt en wat een omgevingsvergunning voor het uitbreiden van je woning inhoudt.

De Voordelen van een Kangoeroewoning

1. Zorg en nabijheid

Eén van de grootste voordelen van een kangoeroewoning, en voor mij ook de belangrijkste reden om voor deze woonvorm te kiezen, is dat je dicht bij je ouders kunt zijn en hen kunt ondersteunen wanneer dat nodig is. Omdat mijn ouders steeds meer zorg nodig hadden, bood dit de ideale oplossing. De afstand tussen ons was letterlijk slechts een paar stappen, waardoor hulp bieden een stuk gemakkelijker werd. Ook voor mijn ouders gaf dit een veilig gevoel, wetende dat wij altijd in de buurt waren.

2. Kostenbesparing

Een ander belangrijk voordeel van een kangoeroewoning is de gedeelde kosten. Hoewel beide huishoudens in hun eigen ruimte leven, delen ze vaak nutsvoorzieningen en soms zelfs renovatie- en onderhoudskosten. Vanuit mijn ervaring hebben wij flink kunnen besparen op zaken als elektriciteit, gas en water. Ook de vaste lasten zoals gemeentelijke belastingen zijn lager dan wanneer je in twee aparte woningen zou wonen.

3. Sociale en emotionele voordelen

Voor zowel mijn ouders als voor ons gezin bood de kangoeroewoning veel sociale voordelen. Mijn ouders voelden zich nooit eenzaam, en er was altijd iemand om mee te praten of iets samen te doen. Voor mijn kinderen was het geweldig om zo dicht bij hun grootouders te wonen en een hechte band met hen op te bouwen. Er ontstond een mooie dynamiek van steun en verbondenheid binnen ons gezin.

4. Flexibiliteit in levensfasen

Een kangoeroewoning biedt een flexibele woonoplossing door verschillende levensfasen heen. In het begin stond de zorg voor mijn ouders centraal, maar in de toekomst kan de woning wellicht voor andere doeleinden gebruikt worden. Misschien wil één van onze kinderen later in het huis blijven wonen, of kunnen wij zelf de kleinere wooneenheid betrekken wanneer we ouder worden.

De Nadelen van een Kangoeroewoning

Hoewel een kangoeroewoning veel voordelen biedt, zijn er ook een aantal nadelen die we zelf hebben ervaren.

1. Minder privacy

Ondanks de fysieke scheiding van de woningen, moet ik toegeven dat de privacy toch soms beperkt was. Hoewel er duidelijke afspraken gemaakt waren over wanneer we elkaar wel of niet zouden bezoeken, kan het gevoel ontstaan dat je altijd ‘dichtbij’ bent. Dit kan in sommige situaties verstikkend werken, vooral wanneer beide huishoudens hun eigen ritme en gewoontes hebben. Het vereist veel open communicatie om grenzen te bewaken.

2. Wet- en regelgeving

In onze gemeente bleek het opzetten van een kangoeroewoning lastiger dan gedacht. Er waren allerlei regels waar we aan moesten voldoen, zoals aparte huisnummers en bouwvoorschriften. Het was een tijdrovend en bureaucratisch proces om de vergunningen rond te krijgen. Zorg dus dat je vooraf goed geïnformeerd bent: check of je project onder zorgwonen valt (melding) of een omgevingsvergunning vraagt, zoals uitgelegd bij de wettelijke voorwaarden hierboven, en vraag je gemeente naar de lokale regels.

3. Financiële investering

Hoewel je op lange termijn kunt besparen op kosten, vraagt een kangoeroewoning in het begin vaak een flinke financiële investering. De woning moest geschikt gemaakt worden voor twee aparte wooneenheden, en dat bracht onverwachte kosten met zich mee. Daarnaast is de woningmarkt niet altijd gericht op dit soort bouwprojecten, wat het vinden van een geschikte woning of architect uitdagend kan maken.

4. Aansprakelijkheid en eigendom

Een ander punt dat we tegenkwamen was de vraag van eigendom. Wie is bijvoorbeeld verantwoordelijk voor welk deel van de woning? En wat gebeurt er met de woning in de toekomst? Dit soort vragen kunnen voor spanningen zorgen binnen de familie. Het is daarom belangrijk om vooraf duidelijke afspraken te maken over eigendom, verantwoordelijkheid en eventuele verkoop van de woning.

Conclusie

Voor ons heeft de kangoeroewoning, ondanks de nadelen, vooral veel voordelen opgeleverd. Het gaf ons de mogelijkheid om dichtbij mijn ouders te wonen, hen de zorg te bieden die ze nodig hadden, en tegelijkertijd onze eigen zelfstandigheid te behouden. Het is echter geen keuze die je zomaar maakt. Je moet goed nadenken over de gevolgen, zowel praktisch als emotioneel, en duidelijke afspraken maken om de nadelen te beperken.

Als je op zoek bent naar een manier om dichtbij je familie te wonen en tegelijkertijd kosten te besparen, kan een kangoeroewoning een ideale oplossing zijn. Zorg echter dat je goed voorbereid bent en dat iedereen in het huishouden op dezelfde golflengte zit. Want alleen dan kan deze woonvorm écht succesvol zijn.

Ontvang offertes van gespecialiseerde architecten

Als je overweegt om een kangoeroewoning te realiseren, is het verstandig om eerst een goed beeld te krijgen van de kosten en mogelijkheden. Elke woning is anders en vraagt om een specifieke aanpak. Om een inschatting te maken van de benodigde aanpassingen en bijbehorende kosten, kun je een offerte aanvragen bij een architect met ervaring in het ontwerpen van kangoeroewoningen. Zij kunnen je adviseren over de beste indeling, technische aanpassingen en vergunningen die nodig zijn. Zo krijg je een duidelijk overzicht van wat er nodig is om jouw kangoeroewoning tot een succes te maken.