De Belgische bouw- en installatiesector blijft in zwaar weer. Uit nieuw conjunctuuronderzoek van Embuild blijkt dat 51% van de bedrijven hun orderboek slechter gevuld ziet dan normaal. Slechts 7% verwacht dit jaar nog een verbetering, en ook 2026 oogt somber: amper 13% ziet dan beterschap. Vooral woningbouwers en renovatiebedrijven krijgen rake klappen.
“We hebben op verschillende fronten nood aan ondersteunend beleid”, zegt Embuild-CEO Niko Demeester. “Met een soepeler vergunningsproces, renovatiepremies die niet worden ingeperkt en doorgedreven investeringen in onze publieke infrastructuur.”
Kerncijfers uit het onderzoek
- 51% van de bedrijven heeft een orderboek dat minder dan normaal gevuld is (gemiddeld 3,8 maanden).
- 59% ziet een daling van het aantal contacten met potentiële klanten.
- 32% heeft liquiditeitsproblemen (waarvan 8% ernstig).
- Slechts 7% verwacht meer activiteit in Q4 van 2025, terwijl 33% een daling voorspelt en 60% een status quo.
- Voor 2026 verwacht slechts 13% een vooruitgang, tegenover 41% die uitgaat van een verslechtering.
“Lange periode van stilstand”
Niko Demeester, CEO van Embuild, schetst een somber beeld:
“Het blijft met andere woorden kwaad kersen eten in onze sector. Sinds 2022 gaat de bouw- en installatiesector niet meer vooruit. Daar zal dit jaar, met een verwachte nulgroei, geen verandering in komen. Volgend jaar verwachten we zelfs een lichte afname (-0,3%) van de activiteit. We hebben te maken met een lange periode van stilstand. Verschillende factoren spelen daarbij een rol: de gestegen prijzen van bouwmaterialen en de rentestijgingen (ook al is de rente sinds een jaar opnieuw stabiel) zorgden voor een hogere bouwkost (met 29% in vergelijking met vijf jaar geleden), terwijl ook het vergunningsproces complexer wordt en de duurzaamheidsnormen strenger.”
Zware klappen bij woningbouw en renovatie
Het zijn vooral de woningbouwers en renovatiebedrijven die onder druk staan. 61% van de woningbouwers verwacht een daling van de activiteit in de komende maanden. Bij renovatiebedrijven is dat 52%. Volgens Embuild is dat extra zorgwekkend, omdat België jaarlijks 75.000 nieuwe woningen nodig heeft om een wooncrisis te vermijden en het renovatieritme zelfs moet verdrievoudigen om de Europese klimaatdoelstellingen te halen.
Beleidskeuzes cruciaal
Demeester benadrukt dat enkel doortastend beleid de situatie kan keren:
“We hebben op verschillende fronten een beleid nodig dat bouwen en renoveren opnieuw centraal stelt en dus niet contraproductief is. Op fiscaal vlak is het opentrekken van de 6% btw naar verkoopprojecten, sinds 1 juli, een goede zaak, maar we hebben evenzeer nood aan snellere vergunningen en aan verbouwpremies die niet om de haverklap worden ingeperkt in zowel Vlaanderen, Brussel als Wallonië. Verder is het even cruciaal om onze veelal verouderde infrastructuur te vernieuwen. Zelfs in budgettair moeilijke tijden is het een absolute noodzaak om al onze wegen, bruggen, fietspaden, sportfaciliteiten en publieke gebouwen een grondige update te geven zodat ze klaar is voor de toekomst.”
Wat betekent dit voor jou als (ver)bouwer?
Voor particulieren die plannen hebben om te bouwen of te renoveren, zijn deze cijfers meer dan sectorstatistieken. Een krimpend orderboek bij aannemers kan leiden tot langere wachttijden, omdat bedrijven projecten voorzichtiger inplannen. Tegelijk zorgen de hogere bouwkosten en onzekerheid rond premies voor meer financiële druk bij gezinnen die hun woning willen vernieuwen of uitbreiden.
Voor jou, als (ver)bouwer, is het daarom cruciaal om tijdig te plannen, duidelijke afspraken te maken met je aannemer en de evoluties rond renovatiepremies en vergunningen op te volgen. Door vooruit te kijken, vermijd je verrassingen en weet je beter waar je staat in een uitdagende markt.
