Renovatieplicht 2025: Nieuwe EPC-regels en wat dit betekent voor vastgoedinvesteerders

Sinds 2023 geldt in Vlaanderen een renovatieplicht voor eigenaren van woningen en appartementen. Deze verplichting is ingevoerd met het oog op energiebesparing en een vermindering van de CO₂-uitstoot. Het energieprestatiecertificaat (EPC) speelt hierbij een centrale rol, omdat de EPC-score aangeeft hoe energiezuinig een woning is. De renovatieplicht stimuleert dus niet alleen een modernisering van de woningvoorraad, maar draagt ook bij aan de klimaatdoelstellingen van de overheid. In 2025 zijn er enkele belangrijke aanpassingen doorgevoerd die vooral gericht zijn op duidelijkheid en haalbaarheid voor investeerders.

Wat is de renovatieplicht?

De renovatieplicht houdt in dat wanneer je als eigenaar een woning of appartement aankoopt, je in bepaalde gevallen verplicht bent om energiebesparende maatregelen te treffen. Voor woningen met een EPC-score van E of F gold oorspronkelijk een renovatietermijn van vijf jaar, waarin de woning naar een minimaal EPC-score D gerenoveerd moest worden. Het oorspronkelijke plan voorzag in een geleidelijke verbetering van de gehele woningvoorraad, met streefcijfers die richting EPC-score A gingen in 2045.

De EPC-Score uitgelegd

Het energieprestatiecertificaat (EPC) is een maatstaf voor de energiezuinigheid van een woning. Het rapport bevat:

• De huidige staat van de woning: Een overzicht van de isolatie, ventilatie en andere relevante elementen.
• Het energielabel en de energiescore: Dit geeft kopers inzicht in de te verwachten energiekosten.
• Aanbevelingen: Concrete tips om de energie-efficiëntie te verbeteren.
• Verwachte verbetering: Een indicatie van het energielabel na uitvoering van de aanbevolen maatregelen.

Deze score is cruciaal, niet alleen voor de verkoopwaarde, maar ook voor het bepalen van de renovatieplicht.

Renovatieplicht: hoe de regels zijn geëvolueerd

Voor 2025 gold in Vlaanderen een stapsgewijs programma:

• Vanaf 2023: Woningen met een EPC-score van E of F moesten binnen vijf jaar naar EPC-score D worden gerenoveerd.
• Toekomstige doelstellingen: Voorheen waren er ambitieuze doelen gesteld voor de lange termijn:
• Tegen 2028: Verbetering naar EPC-score C.
• Tegen 2035: Verbetering naar EPC-score B.
• Tegen 2045: Alle woningen zouden moeten beschikken over een EPC-score A.

Deze planning was bedoeld om een duurzame en energiezuinige woningvoorraad te realiseren.

Wat is er veranderd aan de renovatietermijn?

De nieuwe Vlaamse regering onder leiding van minister-president Diependaele heeft enkele belangrijke aanpassingen doorgevoerd:

Verlengde renovatietermijn

De termijn waarin een woning gerenoveerd moet worden is verlengd van 5 naar 6 jaar. Dit biedt eigenaren en investeerders meer ademruimte om de benodigde maatregelen te treffen.

Geen strengere EPC-Doelen

• De ambitieuze doelstelling om tegen 2045 uitsluitend woningen met een EPC-score A te hebben is voorlopig geschrapt. De renovatieplicht richt zich voorlopig op het bereiken van EPC-score D.
• Dit betekent dat de focus nu ligt op haalbare en duidelijke stappen, zonder directe druk om te investeren in dure renovaties die wellicht nog niet rendabel zijn op korte termijn.

Duidelijkheid en haalbaarheid:

• Met deze versoepelingen is er meer ruimte voor financiële planning en spreiding van kosten. Dit kan investeerders helpen om strategischer te werk te gaan en onnodige kosten te vermijden.

Implicaties voor vastgoedinvesteerders

Voor vastgoedinvesteerders betekent de aanpassing van de renovatieplicht in 2025 een aantal belangrijke voordelen:

Lagere directe kosten

Doordat de strengere EPC-doelen tijdelijk op de achtergrond blijven, kunnen investeerders hoge renovatiekosten op korte termijn vermijden.

Meer tijd voor strategische investeringen

De verlenging van de renovatietermijn van vijf naar zes jaar geeft extra flexibiliteit bij het plannen en spreiden van investeringen. Dit maakt het mogelijk om stapsgewijs te werken aan energieverbeteringen.

Marktkansen

Investeren in vastgoed met renovatiepotentieel kan aantrekkelijker worden. De versoepelde regels bieden de mogelijkheid om te profiteren van tijdelijke financiële voordelen, terwijl toekomstige beleidswijzigingen nog altijd in het vizier gehouden moeten worden.

Voorbereiding op toekomstige veranderingen

Hoewel de huidige maatregelen versoepeld zijn, blijft het belangrijk alert te zijn op toekomstige beleidswijzigingen. De renovatieplicht kan in latere legislaturen weer aangescherpt worden. Een goede planning en het investeren in energiezuinige upgrades blijven dus een verstandige keuze.

Wat als je de renovatieplicht niet haalt?

Koop je een woning of appartement met EPC-label E of F, dan geldt de renovatieplicht: binnen de wettelijke termijn moet je minstens naar EPC-label D renoveren. Dat geldt voor een huis dat je koopt met EPC-label E net zo goed als voor EPC-label F: zodra het label E of F is bij de aankoop, start de termijn.

Doe je de renovatieplicht niet of niet op tijd, dan loop je het risico op een sanctie vanuit de Vlaamse overheid; de precieze handhaving wordt verder uitgewerkt, dus volg de actuele regels op vlaanderen.be op. Blijf je op EPC-label F zitten, dan moet je, net als bij label E, binnen de termijn naar label D. De renovatieplicht is dus nog volop van kracht, enkel de termijn werd verlengd.

Hoe bereken en verbeter je je EPC-waarde?

Wil je zelf je EPC al eens inschatten, dan kan dat gratis en vrijblijvend via de energiescan van de Vlaamse overheid, als eerste indicatieve stap. Het officiële EPC-certificaat vraag je nadien aan bij een erkende energiedeskundige, die de woning ter plaatse opmeet.

Je verwarmingskeuze en je installaties wegen mee in die score. Elektrische verwarming, zoals een elektrische kachel of elektrische weerstandsverwarming, weegt zwaarder door in de EPC-berekening dan bijvoorbeeld een warmtepomp, omdat ze een hoger primair energieverbruik heeft. Daarom is het niet slim om een elektrische kachel als hoofdverwarming te gebruiken als je je EPC-label wil verbeteren. Zonnepanelen werken wel in je voordeel: ze verlagen het netto energieverbruik van je woning en dus je EPC-waarde.

Wat kost het om je EPC-label te verbeteren?

De kostprijs hangt af van welke ingrepen je woning nodig heeft om van label E of F naar label D te gaan. Onderstaande richtprijzen uit onze gids over renovatieplicht bij aankoop geven een eerste idee.

Een dakisolatie is vaak een van de eerste stappen; lees meer in onze gids over verplichte dakrenovatie. Wat het kost om een huis volledig te renoveren naar label D, hangt af van hoeveel van deze ingrepen je combineert: loop je meerdere posten tegelijk aan, dan loopt de totale kostprijs al snel op tot enkele tienduizenden euro’s.

Hoe oud mag je EPC-certificaat zijn bij verkoop? Niet ouder dan 10 jaar: in Vlaanderen is een EPC-certificaat 10 jaar geldig, daarna moet je een nieuw certificaat laten opmaken. Verandert er intussen iets aan je woning (isolatie, verwarming), dan laat je best meteen een nieuw certificaat opmaken zodat het je werkelijke EPC-waarde toont.

Conclusie

De wijzigingen in de renovatieplicht vanaf 2025 markeren een belangrijke wending in het Vlaamse energie- en vastgoedbeleid. Met een verlengde renovatietermijn en de tijdelijke stopzetting van verdere verscherping naar EPC-score A, biedt de huidige legislatuur investeerders meer flexibiliteit en duidelijkheid. Desondanks is het van belang om alert te blijven, want toekomstige beleidswijzigingen kunnen snel weer een striktere aanpak vereisen. Voor wie verstandig wil investeren in vastgoed, blijft het essentieel om zowel de huidige als de toekomstige eisen goed in de gaten te houden en waar mogelijk te kiezen voor duurzame en energiezuinige oplossingen.

Bronnen

• Vlaamse overheid – Renovatieverplichting voor nieuwe eigenaars
• Renovatieverplichting en EPC – Vlaanderen.be: Renovatieverplichting voor nieuwe eigenaars