Steeds meer Vlamingen wekken hun eigen energie op, voornamelijk met zonnepanelen. Maar wat als je op een zonnige dag meer stroom produceert dan je op dat moment verbruikt? Dit overschot gaat niet verloren. Afhankelijk van je installatie en keuzes, wordt deze overtollige energie teruggeleverd aan het net, opgeslagen in een thuisbatterij of zelfs verkocht. Het efficiënt beheren van dit overschot is cruciaal om het maximale rendement uit je investering te halen en bij te dragen aan een duurzamer energienetwerk. In dit artikel verkennen we de verschillende mogelijkheden en de financiële gevolgen.
VERGELIJK VAKMANNEN
Vind vandaag nog dé beste vakman voor je project. Ontvang direct gratis offertes en bespaar tot 35%!
Het overschot aan stroom: wat zijn je opties?
Wanneer je zonnepanelen meer elektriciteit opwekken dan je huishouden of bedrijf verbruikt, zijn er drie belangrijke scenario’s. De meest geschikte optie hangt af van je installatie, je energiecontract en je persoonlijke doelstellingen op vlak van duurzaamheid en financieel rendement.
1. Terugleveren aan het elektriciteitsnet
De meest voorkomende situatie is het terugleveren van stroom aan het openbare net. Dankzij de digitale meter registreert de netbeheerder exact hoeveel energie je van het net afneemt en hoeveel je erop injecteert. Voor de stroom die je teruglevert, ontvang je een vergoeding, het zogenaamde injectietarief. Dit is de standaardprocedure voor iedereen met zonnepanelen en een digitale meter in Vlaanderen.
2. Energie opslaan voor later gebruik
Een steeds populairdere optie is het installeren van een thuisbatterij. Een accu voor zonnepanelen slaat het overschot aan energie op dat je overdag produceert. ’s Avonds of op minder zonnige momenten kan je deze opgeslagen energie dan zelf gebruiken. Hierdoor verhoog je je zelfverbruik en word je minder afhankelijk van het elektriciteitsnet. Dit is een sleutelelement in het streven naar een energieneutraal of zelfs energiepositief huis.
3. Stroom direct verkopen of delen
Nieuwe regelgeving maakt het mogelijk om je opgewekte stroom rechtstreeks te verkopen aan een andere afnemer, zoals je buren, familie of een ander gebouw van jezelf. Dit wordt energiedelen of peer-to-peer verkoop genoemd. Hoewel dit technisch complexer is, biedt het nieuwe mogelijkheden voor lokale energiegemeenschappen en een efficiënter gebruik van lokaal opgewekte groene stroom.
De digitale meter en het injectietarief: hoe werkt het?
Sinds de invoering van de digitale meter is het systeem van de terugdraaiende teller in Vlaanderen afgeschaft voor nieuwe installaties. In plaats daarvan werk je met een apart tarief voor afname en injectie. De netbeheerder, zoals Fluvius, meet beide energiestromen apart.
Voor de stroom die je op het net zet (injectie), krijg je van je energieleverancier een injectievergoeding. De hoogte van dit tarief verschilt per leverancier en contract. Het is belangrijk te weten dat dit injectietarief doorgaans lager ligt dan het tarief dat je betaalt voor de stroom die je van het net haalt. Het maximaliseren van je eigen verbruik is daarom financieel het interessantst.
Van energieneutraal naar een energiepositief huis
De concepten ‘nul-op-de-meter’ en ‘energiepositief’ zijn rechtstreeks gelinkt aan het produceren van een stroomoverschot. Deze termen zijn vooral relevant bij nieuwbouw en grondige energetische renovaties.
- Nul-op-de-meter woning (NOM): Een woning die op jaarbasis evenveel energie opwekt als ze verbruikt. De energierekening voor verbruik en opwekking is hierdoor in theorie nul.
- Energiepositief huis: Dit type woning gaat nog een stap verder en produceert op jaarbasis structureel meer energie dan de bewoners verbruiken. Dit overschot kan dan teruggeleverd of opgeslagen worden.
Het bouwen van een energieneutrale of energiepositieve woning vereist een doordacht ontwerp met uitstekende isolatie, luchtdichtheid en efficiënte technieken, aangevuld met een correct gedimensioneerde installatie voor hernieuwbare energie.
Is een thuisbatterij de investering waard?
Een accu voor zonnepanelen is een aanzienlijke investering. Of het voor jou rendabel is, hangt af van verschillende factoren, zoals de prijs van de batterij, de hoogte van het injectietarief en je verbruiksprofiel. De Vlaamse overheid heeft in het verleden premies aangeboden om de aankoop te stimuleren.
| Voordelen thuisbatterij | Nadelen thuisbatterij |
|---|---|
| Verhoogt je zelfverbruik aanzienlijk | Hoge initiële investeringskost |
| Minder afhankelijk van het elektriciteitsnet | Beperkte levensduur en capaciteitsverlies |
| Kan als noodstroomvoorziening dienen | Financieel rendement is sterk afhankelijk van tarieven |
| Helpt het elektriciteitsnet te stabiliseren | Milieu-impact van productie en recyclage |
Stroomoverschot bij bedrijven
Ook voor bedrijven met een grote dakoppervlakte is stroomopwekking via zonnepanelen interessant. De principes zijn gelijkaardig, maar de schaal is groter. Een overschot aan stroom kan worden teruggeleverd aan het net, vaak via specifieke contracten. Grote bedrijven kunnen er ook voor kiezen om de stroom op te slaan in industriële batterijsystemen of via een Power Purchase Agreement (PPA) rechtstreeks te verkopen aan een andere grote verbruiker.
Een energieoverschot biedt tal van kansen, van een lagere energiefactuur tot een kleinere ecologische voetafdruk. De juiste strategie hangt af van jouw specifieke situatie, verbruikspatroon en toekomstplannen. Overweeg je een energieneutrale woning te bouwen of je bestaande installatie te optimaliseren? Vraag dan advies aan een erkend energiedeskundige of installateur om de meest rendabele oplossing voor jouw project te vinden.
VERGELIJK VAKMANNEN
Vind vandaag nog dé beste vakman voor je project. Ontvang direct gratis offertes en bespaar tot 35%!
Veelgestelde vragen
Salderen, het systeem met de terugdraaiende teller, is in Vlaanderen afgeschaft. Een injectietarief is de vergoeding die je nu krijgt voor elke kWh stroom die je effectief op het net injecteert, gemeten door de digitale meter.
Technisch is off-grid wonen mogelijk, maar het vereist een zeer grote investering in zonnepanelen en batterijopslag om de donkere wintermaanden te overbruggen. Voor de meeste huishoudens in België is dit financieel en praktisch niet haalbaar.
Een nul-op-de-meter (NOM) woning wekt op jaarbasis evenveel energie op als ze verbruikt voor verwarming, warm water en apparaten. Dit resulteert in een netto energieverbruik van nul, wat leidt tot een zeer lage energiefactuur.
Nee, je verliest je overschot niet. De overtollige stroom wordt automatisch op het elektriciteitsnet geplaatst. Je ontvangt hiervoor een injectievergoeding van je energieleverancier, al is die meestal lager dan de prijs die je voor stroom betaalt.
