Regelgeving
Sinds 1 maart 2026 is een aanbouwveranda in Vlaanderen vergunningsplichtig. De meldingsplicht voor aangebouwde bijgebouwen is toen afgeschaft en die werken vallen terug onder de gewone omgevingsvergunning. Een vrijstaande constructie in de tuin kan wel nog vrijgesteld zijn, zolang alle vrijstaande bijgebouwen samen onder 40 m² blijven en aan de overige voorwaarden voldaan is.
- Aanbouwveranda: omgevingsvergunning sinds 1 maart 2026
- Vrijstaand in de tuin: vrijgesteld tot 40 m² totaal, mits alle voorwaarden
- Bij stabiliteitswerken blijft een architect verplicht, ook zonder vergunning
- Verkavelingsvoorschriften blijven onverkort gelden
Beantwoord zes vragen over je plannen en je perceel. Je ziet welke procedure geldt sinds de wijziging van het Vrijstellingenbesluit, en waar je op moet letten.
Vul je gegevens in en klik op Bereken.
Wat er op 1 maart 2026 veranderde
Tot begin 2026 kende Vlaanderen drie regimes: vrijgesteld, meldingsplichtig en vergunningsplichtig. Een aanbouwveranda viel vaak in die middencategorie, waarbij een melding via het Omgevingsloket volstond.
Dat regime is grotendeels afgeschaft. Het Departement Omgeving bevestigt dat de oprichting van bijgebouwen die aangebouwd zijn aan de woning niet langer meldingsplichtig is, maar terugvalt onder de vergunningsplicht. Voor een aanbouwveranda heb je dus een omgevingsvergunning nodig.
Let op wanneer je informatie leest: veel artikelen en offertes verwijzen nog naar de oude meldingsprocedure.
Vrijstaand is een ander verhaal
Een vrijstaande constructie in de tuin kan wel nog vrijgesteld zijn. De kern is de cumul van 40 vierkante meter: alle vrijstaande bijgebouwen op je perceel samen. Een tuinhuis van vijftien en een carport van twintig laten dus nog vijf vierkante meter over.
Daarnaast gelden er voorwaarden rond hoogte, doorgaans maximaal 3,5 meter, en rond afstand: minstens een meter van de perceelsgrens in de achtertuin, drie meter in de zijtuin, en binnen dertig meter van de woning. In de voortuin geldt de vrijstelling niet.
De architect die vaak vergeten wordt
Dit is het punt waar mensen het vaakst tegen aanlopen. Vrijgesteld van vergunning betekent niet vrijgesteld van een architect. Beinvloeden de werken de stabiliteit van je woning, bijvoorbeeld doordat je een dragende achtergevel doorbreekt om de veranda open te maken naar de leefruimte, dan blijft de medewerking van een architect wettelijk verplicht.
Werken zonder die verplichte architect is een stedenbouwkundige overtreding, ook als er geen vergunning nodig was.
Wat lokaal nog kan spelen
Gemeenten kunnen sinds de hervorming nog slechts beperkt een eigen vergunningsplicht invoeren, en enkel voor handelingen op een lijst die Vlaanderen vastlegt. Maar verkavelingsvoorschriften en ruimtelijke uitvoeringsplannen blijven onverkort gelden, en die kunnen materiaal, kleur, plaatsing en afmetingen bepalen.
Vraag die documenten op bij je gemeente voor je een offerte tekent. Dat kost een telefoontje en voorkomt dat je een veranda bestelt die niet mag staan waar je hem wil.
Plan de doorlooptijd in
Een omgevingsvergunning in de gewone procedure duurt zestig tot honderdtwintig dagen, inclusief openbaar onderzoek. Wie in maart begint met de aanvraag, bouwt realistisch in het najaar. Dat is geen reden om af te zien, wel om vroeg te beginnen.
Hoe berekenen we dit?
| Wijziging 1 maart 2026 | de oprichting van bijgebouwen aangebouwd aan de woning is niet langer meldingsplichtig, maar valt terug onder de vergunningsplicht |
|---|---|
| Vrijstaand | vrijstelling geldt zolang alle vrijstaande bijgebouwen samen onder 40 m² blijven |
| Hoogte | voor vrijstaande bijgebouwen geldt doorgaans een maximale hoogte van 3,5 meter |
| Afstand | minstens 1 meter van de perceelsgrens in de achtertuin en 3 meter in de zijtuin, en binnen 30 meter van de woning |
| Uitsluitingen | geen vrijstelling in de voortuin, in ruimtelijk kwetsbaar gebied of bij beschermd erfgoed |
| Architect | bij werken die de stabiliteit beinvloeden blijft een architect verplicht, ook wanneer er geen vergunning nodig is |
Deze check geeft de hoofdlijnen weer van de Vlaamse regelgeving zoals ze geldt sinds 1 maart 2026. De voorwaarden zijn gedetailleerd en situatiegebonden, en verkavelingsvoorschriften of een RUP kunnen strenger zijn. Vraag altijd na bij de dienst omgeving van je gemeente.
Veelgestelde vragen
Is een veranda nog meldingsplichtig?
Nee. Op 1 maart 2026 werd het Meldingsbesluit gewijzigd: de oprichting van bijgebouwen die aangebouwd zijn aan de woning is niet langer meldingsplichtig en valt terug onder de gewone vergunningsplicht. Voor een aanbouwveranda heb je dus een omgevingsvergunning nodig. Veel online informatie dateert nog van voor die wijziging.
Wat blijft er dan wel vrijgesteld?
Een vrijstaande constructie in de tuin, zoals een tuinhuis, een carport of een vrijstaande overkapping, kan nog vrijgesteld zijn. De belangrijkste voorwaarde is dat alle vrijstaande bijgebouwen samen onder 40 m² blijven. Daarnaast gelden er eisen rond hoogte, afstand tot de perceelsgrens en afstand tot de woning.
Wat telt mee voor die 40 m²?
Alle bestaande vrijstaande bijgebouwen op je perceel. Een tuinhuis van vijftien vierkante meter en een carport van twintig laten dus nog vijf vierkante meter over. Mensen vergeten die cumul stelselmatig, en het is precies waar een dossier op strandt.
Heb ik een architect nodig?
Voor een veranda die de stabiliteit van je woning beinvloedt, bijvoorbeeld doordat je een dragende achtergevel doorbreekt, is de medewerking van een architect wettelijk verplicht. Dat staat los van de vergunningsplicht: ook bij vrijgestelde werken die de stabiliteit raken, blijft de architect verplicht.
Hoelang duurt een omgevingsvergunning?
In de gewone procedure reken je op zestig tot honderdtwintig dagen, inclusief het openbaar onderzoek. Plan dat in je timing: wie in het voorjaar begint met de aanvraag, bouwt realistisch pas in het najaar. Een verandabouwer die je dossier mee opvolgt, kan dat proces bespoedigen.
Kunnen gemeenten strengere regels opleggen?
In beperktere mate dan vroeger. Sinds 1 maart 2026 kunnen gemeenten nog slechts via een limitatieve lijst een vergunningsplicht invoeren voor handelingen die Vlaanderen heeft vrijgesteld. Verkavelingsvoorschriften en ruimtelijke uitvoeringsplannen blijven wel onverkort gelden, en die kunnen materiaal, plaatsing en afmetingen bepalen.
Wat riskeer ik zonder vergunning?
Een bouwovertreding, met mogelijk een herstelvordering waarbij je de constructie op eigen kosten moet afbreken. Bij verkoop moet de vergunningstoestand bovendien in de akte vermeld worden, dus het komt sowieso boven. Bij een veranda van enkele tienduizenden euro’s is dat een vergissing met gevolgen.
Reken de doorlooptijd van de vergunning mee
Een omgevingsvergunning duurt doorgaans zestig tot honderdtwintig dagen. Verandabouwers die vaker in jouw gemeente werken, kennen de plaatselijke voorschriften. Vraag vrijblijvend offertes.
Ontvang mijn 3 offertes voor een veranda
