Een UTP kabel is een netwerkkabel met vier paar in elkaar gedraaide koperdraden zonder afscherming en een RJ45-stekker aan beide uiteinden. Met een UTP kabel verbind je een router of modem bedraad met een pc, tv, spelconsole of access point. Voor een woning is Cat6 de beste keuze: 1 Gbit/s over 100 meter.
De keuze hangt vooral af van waar de kabel komt. Voor een losse kabel van de router naar je tv volstaat een soepele Cat6-patchkabel. Trek je nieuwe kabels in de muur bij een bouw of verbouwing, kies dan stugge Cat6a-installatiekabel van puur koper, zodat je netwerk ook 10 Gbit/s aankan. Hieronder lees je wat een UTP kabel is, welke categorie je kiest, hoe je hem aansluit (met de kleurcode), wat hij kost en hoe je netwerkkabels plant naast de rest van de elektriciteit in huis.
VERGELIJK VAKMANNEN
Vind vandaag nog dé beste vakman voor je project. Ontvang direct gratis offertes en bespaar tot 35%!
Wat is een UTP kabel?
Een UTP kabel (Unshielded Twisted Pair) is een datakabel met acht koperdraden die per twee in elkaar gedraaid zijn, zonder metalen afscherming rond de paren. Het in elkaar draaien van de paren houdt storing van buitenaf en tussen de paren onderling beperkt, waardoor een UTP kabel zonder folie of vlechtwerk toch snel en stabiel data doorgeeft.
- Opbouw: 4 getwiste paren (oranje, groen, blauw en bruin, telkens met een wit-gestreepte partner) in één mantel.
- Stekker: RJ45 (officieel 8P8C), de brede stekker met een klipje. De smallere RJ11-stekker is voor een vaste telefoon.
- Gebruik: internet en thuisnetwerk (ethernet), tv-boxen, camera’s, access points, omvormers van zonnepanelen en laadpalen.
- Stroom: via PoE (Power over Ethernet) voedt een UTP kabel ook kleine toestellen zoals een bewakingscamera of een wifi-access point, zonder apart stopcontact.
Is een UTP-kabel hetzelfde als een ethernetkabel?
Een ethernetkabel is elke kabel die toestellen verbindt volgens de ethernetstandaard, meestal met RJ45-stekkers. Een UTP-kabel is de meest gebruikte soort ethernetkabel: de onafgeschermde versie. Ook FTP- en S/FTP-kabels zijn ethernetkabels, maar dan met afscherming. In de winkel betekenen “UTP-kabel”, “netwerkkabel”, “internetkabel” en “ethernetkabel” dus bijna altijd hetzelfde product.
Het verschil tussen internet en ethernet: ethernet is de bedrade verbinding binnen je woning (van de router naar je toestellen), internet is de verbinding van je woning naar buiten via je provider. Een ethernetkabel maakt je internet niet sneller dan je abonnement, maar zorgt wel dat je toestel de volledige snelheid krijgt zonder het verlies van wifi.
Welke UTP-kabel kopen?
De categorie (Cat) bepaalt hoe snel een UTP-kabel data doorgeeft. Voor thuis koop je minstens Cat5e, beter Cat6, en voor nieuwe kabels in de muur Cat6a. Hogere categorieën zijn voor bedrijfsnetwerken en datacenters en bieden in een woning geen voordeel.
| Categorie | Snelheid en bandbreedte | Maximale lengte | Wanneer kiezen? |
|---|---|---|---|
| Cat5e | 1 Gbit/s, 100 MHz | 100 m | Minimum voor internet thuis; volstaat voor de meeste abonnementen |
| Cat6 | 1 Gbit/s (10 Gbit/s tot ± 55 m), 250 MHz | 100 m | Standaard voor patchkabels en de meeste woningen |
| Cat6a | 10 Gbit/s, 500 MHz | 100 m | Nieuwe kabels in muren en vloeren (toekomstvast) |
| Cat7 | 10 Gbit/s, 600 MHz, altijd afgeschermd | 100 m | Zelden nodig; met RJ45 niet sneller dan Cat6a |
| Cat8 | 25 tot 40 Gbit/s, 2.000 MHz | 30 m | Serverruimtes en datacenters, niet voor thuis |
Een oude Cat5-kabel (zonder “e”) haalt vaak maar 100 Mbit/s. Heb je een snel abonnement en blijft de snelheid op een bedraad toestel rond 100 Mbit/s hangen, controleer dan de opdruk op de mantel en vervang een Cat5-kabel door Cat6.
Welke UTP kabel voor in huis?
Voor in huis is Cat6 de beste prijs-kwaliteitkeuze: Cat6 haalt 1 Gbit/s over 100 meter en kost weinig meer dan Cat5e. Leg je nieuwe kabels die twintig jaar of langer in de muur blijven, kies dan Cat6a, zodat je later zonder breekwerk naar 10 Gbit/s kan. Voor losse kabels van de wandcontactdoos naar de tv of pc volstaat een kant-en-klare Cat6-patchkabel.
Stug of soepel: installatiekabel of patchkabel?
- Stugge kabel (solid, installatiekabel): elke draad is één massieve koperdraad. Stugge kabel is bedoeld om vast te leggen in muren, vloeren en buizen en aan te sluiten op een datacontactdoos of patchpaneel. Stugge kabel koop je op rol (bijvoorbeeld 100 of 305 meter).
- Soepele kabel (stranded, patchkabel): elke draad bestaat uit fijne koperdraadjes. Soepele kabel is bedoeld voor losse verbindingen van de wandcontactdoos naar een toestel en is meestal kant-en-klaar met stekkers.
Puur koper of CCA?
Een goede UTP-kabel is van puur koper. Goedkope kabels zijn soms van CCA (copper clad aluminium): aluminium draad met een dun koperlaagje. CCA-kabel breekt sneller, geeft meer signaalverlies en wordt warm bij PoE. Let op de verwarring: “CCA” als materiaal is iets anders dan de brandklasse “Cca” op de mantel. Een kabel met brandklasse Cca is net een goede kabel.
UTP, FTP of S/FTP?
UTP heeft geen afscherming en volstaat in een gewone woning. FTP (of F/UTP) heeft een folie rond alle paren en S/FTP een vlechtwerk rond de kabel plus folie rond elk paar. Een afgeschermde kabel is nuttig als de netwerkkabel over een lange afstand naast stroomkabels loopt, in een werkplaats met zware machines of vlak bij een omvormer. Een afgeschermde kabel werkt enkel goed met afgeschermde stekkers en een geaard patchpaneel.
UTP kabel voor buiten of in de grond
Een UTP-buitenkabel of grondkabel heeft een zwarte PE-mantel die bestand is tegen uv-licht en vocht. Een gewone binnenkabel met pvc-mantel is niet geschikt voor buiten: de mantel verbrokkelt in de zon en trekt vocht aan. Leg een netwerkkabel naar het tuinhuis of de poort in een buis in de grond, zodat je hem later kan vervangen. Wat je verder moet weten over kabels in de buitenlucht leggen, lees je in ons aparte artikel.
Welke brandklasse voor een netwerkkabel?
Een netwerkkabel die vast in een gebouw komt, heeft net als een stroomkabel een Europese brandklasse volgens de bouwproductenverordening (CPR), gedrukt op de mantel. Eca is het basisniveau; Dca en Cca branden trager en geven minder rook. Meer over de brandklassen van kabels en de regels in België lees je in ons artikel over Eca en Cca. Vraag je installateur welke klasse hij voor de datakabels voorziet.
Welke UTP kabel voor Telenet of Proximus?
Voor Telenet volstaat een UTP-kabel van categorie 5e of hoger met RJ45-stekkers, volgens de richtlijnen voor binnenbekabeling van Telenet. De netwerkkabel gaat in een van de gele poorten van de Telenet-modem. De tv-aansluiting van Telenet loopt nog via een coaxkabel, de vaste telefoon via een RJ11-stekker. Ook bij Proximus en andere providers heeft de modem RJ45-poorten voor een gewone UTP-kabel.
Voor een abonnement tot 1 Gbit/s haal je met Cat5e of Cat6 de volle snelheid. Enkel bij snelheden boven 1 Gbit/s (zoals bij sommige glasvezelabonnementen) moeten de modem, de kabel én je toestel een snellere poort hebben; kies dan Cat6a.
Hoe sluit je een UTP kabel aan?
Een kant-en-klare UTP kabel sluit je aan door de RJ45-stekker in de netwerkpoort te duwen tot het klipje hoorbaar klikt. Een UTP kabel die je zelf op lengte snijdt, krijgt aan beide kanten een RJ45-stekker of een datacontactdoos, waarbij je de acht draadjes in een vaste kleurvolgorde aansluit.
Toestel aansluiten op de router
- Steek één uiteinde in een LAN-poort van de router of modem (bij Telenet een gele poort). De WAN- of internetpoort is voor de verbinding naar buiten.
- Steek het andere uiteinde in de ethernetpoort van je pc, tv, console of access point.
- Controleer de lampjes naast de poort: een brandend of knipperend lampje betekent dat er verbinding is.
- Schakel op een laptop of pc eventueel wifi uit, zodat het toestel de bedrade verbinding gebruikt.
Kabel aansluiten op een datacontactdoos
Een datacontactdoos (wandcontactdoos voor RJ45) sluit je aan met een LSA-aandruktool of met klemmen die je dichtdrukt. Strip de mantel over ongeveer 3 cm, ontwar de paren zo weinig mogelijk (maximaal 1 cm), leg elke draad in de klem met de kleur die op de contactdoos staat en druk de draden vast. Test daarna de verbinding met een eenvoudige kabeltester.
UTP kabel kleurcode: T568A en T568B
De kleurcode van een UTP kabel volgt de norm T568A of T568B. Beide normen werken even goed, zolang je aan beide uiteinden van dezelfde kabel dezelfde norm gebruikt. Zo ontstaat een gewone (rechte) kabel. Met T568A aan de ene en T568B aan de andere kant maak je een gekruiste kabel, die moderne toestellen niet meer nodig hebben. Deze kleurcode is iets anders dan de kleurcodes van elektrische draden in je stroominstallatie.
| Pin | T568A | T568B |
|---|---|---|
| 1 | wit-groen | wit-oranje |
| 2 | groen | oranje |
| 3 | wit-oranje | wit-groen |
| 4 | blauw | blauw |
| 5 | wit-blauw | wit-blauw |
| 6 | oranje | groen |
| 7 | wit-bruin | wit-bruin |
| 8 | bruin | bruin |
Pin 1 is de linkse pin als je de RJ45-stekker met het klipje naar beneden en de koperen contacten naar je toe houdt. Het enige verschil tussen T568A en T568B is dat het oranje en het groene paar van plaats wisselen.
Kan je zelf een UTP-kabel aansluiten?
Een UTP-kabel kan je zelf aansluiten: een netwerkkabel werkt op zeer lage spanning en vraagt enkel wat geduld en het juiste gereedschap. Je hebt een krimptang voor RJ45-stekkers of een LSA-tool voor contactdozen nodig, een striptang en een kabeltester. Het moeilijkste is de acht draadjes in de juiste volgorde recht in de stekker te krijgen.
Laat het werk aan een elektricien of installateur over als de kabels in nieuwe leidingen in muren of vloeren moeten, als ze samen met de elektrische installatie gelegd worden, of als je een volledig netwerk met patchpaneel en switch wilt. Een installateur test elke aansluiting meteen met een kabeltester.
UTP kabel verlengen
Een UTP kabel verleng je met een RJ45-koppelstuk: een klein doosje met aan beide kanten een RJ45-bus, waarin je twee kabels steekt. Een koppelstuk werkt goed zolang de totale lengte onder 100 meter blijft en het koppelstuk minstens dezelfde categorie heeft als de kabels. Is de afstand groter, of wil je meer toestellen aansluiten, plaats dan een switch halverwege. Een switch versterkt het signaal en geeft je extra poorten.
Waarom werkt je ethernetkabel niet?
Een ethernetkabel die niet werkt, heeft meestal een van deze oorzaken:
- Stekker niet goed ingeklikt of een afgebroken klipje: de stekker schuift er half uit.
- Verkeerde poort: de kabel zit in de WAN- of telefoonpoort in plaats van een LAN-poort (bij Telenet een gele poort).
- Beschadigde kabel: geplooid, platgedrukt onder een deur of kast of aangevreten.
- Fout in de kleurvolgorde bij een zelf gemaakte kabel: controleer met een kabeltester of alle acht draden doorverbonden zijn.
- Oude Cat5-kabel of slecht koppelstuk: de verbinding werkt, maar blijft op 100 Mbit/s steken.
- Instellingen van het toestel: wifi krijgt voorrang of de netwerkadapter staat uit. Herstart router en toestel.
Wat is het verschil tussen wifi en ethernet?
Ethernet (een verbinding met een UTP kabel) is stabieler en sneller dan wifi, omdat het signaal niet door muren moet en niet gestoord wordt door andere netwerken. Wifi is handiger voor toestellen die je verplaatst. De beste oplossing in huis is een combinatie: vaste toestellen en access points op een netwerkkabel, smartphones en laptops op wifi.
| Eigenschap | Ethernet (UTP kabel) | Wifi |
|---|---|---|
| Snelheid | Volle snelheid van de poort (1 of 10 Gbit/s) | Daalt met afstand en muren |
| Stabiliteit en vertraging | Stabiel, lage vertraging | Schommelt, meer vertraging |
| Mobiliteit | Toestel op een vaste plek | Overal binnen het bereik |
| Geschikt voor | Tv, console, desktop, access point, camera | Smartphone, laptop, tablet |
Heb je vooral een bereikprobleem, lees dan onze tips voor een goede wifi-dekking in je hele huis. Een mesh-systeem of access point met een UTP kabel naar de router geeft de beste wifi.
Netwerkkabels voorzien bij bouwen of verbouwen
Netwerkkabels leg je het goedkoopst tijdens een bouw of grondige verbouwing, als de muren en vloeren toch open liggen. Telenet raadt zelf aan om tijdens de (ver)bouw te plannen waar toestellen komen. Achteraf kabels trekken betekent slijpen en bepleisteren, of kabels in goten op de muur. Denk tegelijk aan de aansluiting van je provider: hoe je glasvezel voorbereidt in je bouwplan, lees je in een apart artikel.
- Centraal punt: laat alle netwerkkabels samenkomen in de technische ruimte of bij de meterkast, waar de modem, een switch en eventueel een patchpaneel komen.
- Aansluitpunten: voorzie minstens één dubbele datacontactdoos in de woonkamer (achter de tv), in het bureau en in elke slaapkamer, plus één aan het plafond per verdieping voor een wifi-access point.
- Toestellen: denk ook aan de omvormer van je zonnepanelen, de laadpaal, de digitale meter, het alarm en camera’s.
- Aparte buis: leg de netwerkkabel in een eigen buis, niet samen met stroomkabels, en voorzie een reservebuis met trekdraad voor later.
- Kabel: stugge Cat6a van puur koper, met een brandklasse die je installateur voorziet.
Wat kost een UTP kabel?
Een UTP kabel kost bij een Belgische groothandel ongeveer € 0,70 per meter voor Cat5e en € 0,90 tot € 2 per meter voor Cat6, afhankelijk van de uitvoering. Afgeschermde Cat6a-kabel kost rond € 1,60 per meter. Dat zijn richtprijzen van Gigatek voor kabel per meter, zonder stekkers, contactdozen of plaatsing.
| Type kabel | Richtprijs per meter |
|---|---|
| U/UTP Cat5e (Eca) | ± € 0,70 |
| U/UTP Cat6 buitenkabel | ± € 0,90 |
| F/UTP Cat6 (LSOH) | ± € 1,45 |
| F/FTP Cat6a (LSOH) | ± € 1,60 |
| S/FTP Cat7 buitenkabel | ± € 2,10 |
Een kant-en-klare patchkabel van enkele meters koop je in elke doe-het-zelfzaak. Voor een volledig netwerk in een nieuwbouw of renovatie komen daar datacontactdozen, een patchpaneel, een switch en de arbeid van de installateur bij. Die kosten verschillen sterk per woning, dus vraag een offerte die per aansluitpunt is opgesplitst.
Ontvang vrijblijvend een offerte en bespaar tot 35%
- Ontvang gratis offertes
- Van 3 vakmannen uit je eigen regio
- Door te vergelijken bespaar je tot 35%
Veelgestelde vragen over de UTP kabel
Een UTP-kabel mag maximaal 100 meter lang zijn tussen twee actieve toestellen, zoals de router en een pc. Die grens geldt voor Cat5e, Cat6 en Cat6a. Is de afstand langer, dan plaats je onderweg een switch, die het signaal opnieuw versterkt, of je kiest voor glasvezel.
Cat7 is niet beter dan Cat6a voor een woning. Cat7 heeft een hogere bandbreedte (600 MHz tegenover 500 MHz), maar haalt in de praktijk dezelfde 10 Gbit/s over 100 meter en werkt met gewone RJ45-stekkers niet sneller dan Cat6a. Cat6a is bovendien soepeler en goedkoper om te plaatsen.
Een UTP-kabel leg je best niet over lange afstand vlak naast een stroomkabel, omdat de stroomkabel storing op het datasignaal kan geven. Trek de netwerkkabel in een aparte buis, kruis stroomkabels haaks en kies een afgeschermde FTP-kabel als de kabels over een lange strook samen moeten lopen.
VERGELIJK VAKMANNEN
Vind vandaag nog dé beste vakman voor je project. Ontvang direct gratis offertes en bespaar tot 35%!











