In het voorjaar van 2026 loopt de termijn af waarbinnen alle EU-lidstaten de herziene Energy Performance of Buildings Directive moeten omzetten in nationale wetgeving. De herziene richtlijn werd in mei 2024 gepubliceerd en legt aanzienlijk strengere normen op voor zowel nieuwbouw als bestaande gebouwen. Voor iedereen met bouw- of renovatieplannen in België heeft dat directe gevolgen.
De Europese gebouwensector is verantwoordelijk voor circa 40 procent van het totale energieverbruik op het continent. Met de herziene EPBD wil de Europese Commissie die uitstoot drastisch terugschroeven. Lidstaten moeten nationale renovatiestrategieën indienen, fossiele verwarmingssystemen geleidelijk uitfaseren en ervoor zorgen dat alle nieuwe gebouwen vanaf 2030 emissievrij zijn.
Die verschuiving maakt de keuze van installatietechniek bij een bouw- of renovatieproject een stuk bepalender dan pakweg vijf jaar geleden. Warmtepompen, watergedragen vloerverwarming en balansventilatie zijn niet langer optioneel maar worden de nieuwe standaard. Bij gespecialiseerde leveranciers zoals 123InstallatieMaterialen is goed te zien hoe breed het aanbod in deze productcategorieën inmiddels is geworden, van complete warmtepompsets tot losse ventilatiebuizen.
Wat de herziene richtlijn concreet voorschrijft
Richtlijn 2024/1275 verplicht lidstaten om het gemiddelde energieverbruik van het woningbestand met minstens 16 procent te verlagen tegen 2030, oplopend tot 20 à 22 procent tegen 2035. Nieuwe gebouwen in publiek eigendom moeten al vanaf 2028 emissievrij zijn. Voor alle overige nieuwbouw geldt 2030 als uiterste datum.
Daarnaast voorziet de richtlijn een geleidelijke uitfasering van verwarmingsketels op fossiele brandstoffen. Subsidies voor de installatie van autonome gasketels mogen vanaf 2025 niet meer worden toegekend door lidstaten. Tegen 2040 moeten dergelijke ketels volledig uit het gebouwenpark zijn verdwenen.
Voor België betekent dit dat zowel het Vlaamse, Waalse als Brusselse gewest hun bouwregelgeving moet aanscherpen. Vlaanderen loopt daarin al gedeeltelijk voorop met de renovatieverplichting die sinds 2023 geldt voor aangekochte woningen. Die verplichting eist dat een woning binnen vijf jaar na aankoop minstens EPC-label D bereikt.
Lagetemperatuurverwarming wordt de standaard
De overstap naar emissievrije gebouwen draait in de praktijk grotendeels om het verwarmingssysteem. Waar een klassieke gasketel water opwarmt tot 70 à 80 graden, werkt een warmtepomp het efficiëntst bij lage aanvoertemperaturen rond 35 graden. Dat maakt vloerverwarming of wandverwarming vrijwel onmisbaar als afgiftesysteem.
Voor nieuwbouwers is die combinatie inmiddels vanzelfsprekend, maar bij renovaties vergt de omschakeling meer voorbereiding. Een bestaande woning moet doorgaans eerst beter geïsoleerd worden voordat een warmtepomp rendabel draait. De combinatie van bodemisolatie, een watergedragen vloerverwarmingssysteem en een lucht-waterwarmtepomp is een configuratie die steeds vaker terugkomt in renovatiedossiers.
Installatiematerialen voor dit type systemen zijn de afgelopen jaren toegankelijker geworden doordat het aanbod groeide en meer leveranciers de particuliere markt bedienen. Waar een complete set vloerverwarmingsbuizen en verdelers eerder alleen via een groothandel verkrijgbaar was, bieden diverse webshops dit nu als standaardproduct aan. Dat verlaagt de drempel voor particulieren die een deel van het installatiewerk zelf willen uitvoeren.
Ventilatie blijft het ondergeschoven kind
Naast verwarming scherpt de EPBD ook de eisen voor ventilatie en isolatie aan. Mechanische ventilatie met warmteterugwinning, beter bekend als WTW-ventilatie, is in energiezuinige woningen noodzakelijk om een gezond binnenklimaat te garanderen zonder warmteverlies via open ramen. In nieuwbouw is een WTW-unit al verplicht in de meeste Belgische gewesten.
Bij renovaties krijgt ventilatie opvallend vaak onvoldoende aandacht. Veel verbouwers investeren wel in nieuwe ramen en dakisolatie, maar passen het ventilatiesysteem niet aan. Het gevolg is een te luchtdichte woning zonder gecontroleerde luchtafvoer, wat vochtproblemen en een ongezond binnenklimaat in de hand werkt.
Het loont om ventilatie en verwarming als één geïntegreerd systeem te benaderen in plaats van als losse budgetposten. Een WTW-unit, vloerverwarming en een warmtepomp vormen samen een energiezuinig geheel dat bij correcte dimensionering het energieverbruik met tientallen procenten kan terugdringen ten opzichte van een traditionele cv-opstelling.
Nu anticiperen bespaart later geld
De Belgische gewesten werken in 2026 aan de omzetting van de EPBD in eigen regelgeving. Concrete bouwnormen en deadlines kunnen per gewest verschillen, maar de richting is overal dezelfde: strenger, energiezuiniger, fossielvrijer. Wie nu een bouwvergunning aanvraagt, doet er goed aan om alvast te anticiperen op normen die over twee tot drie jaar van kracht worden.
Dat anticiperen begint bij de keuze van installatiematerialen. Een vloerverwarmingssysteem achteraf inbouwen is ingrijpender en duurder dan het direct in het ontwerp meenemen. Hetzelfde geldt voor de leidingvoering van een WTW-systeem of de elektrische voorbereiding voor een warmtepomp.
De markt voor installatietechniek is transparanter dan ooit. Waar je vroeger afhankelijk was van een lokale groothandel, bieden gespecialiseerde webshops zoals 123InstallatieMaterialen dezelfde producten rechtstreeks aan particulieren en vakmensen. Die toegankelijkheid in prijs en aanbod helpt bij het maken van weloverwogen keuzes, juist nu de Europese regelgeving steeds meer van gebouweigenaren vraagt.
