Een lichtschakelaar plaats je op 105 tot 120 cm hoogte, een gewoon stopcontact op ongeveer 30 cm, telkens gemeten vanaf de afgewerkte vloer. Het AREI legt voor schakelaars geen hoogte op. Voor stopcontacten geldt wel een minimum: 15 cm in droge ruimtes en 25 cm in vochtige ruimtes.
In de keuken, de badkamer, naast het bed en voor rolstoelgebruikers kies je een andere hoogte. Hieronder vind je een tabel met de hoogte per ruimte, wat het AREI precies zegt en waar je een schakelaar naast de deur plaatst.
Wettelijke Richtlijnen voor Stopcontacten en Schakelaars in België
Het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) legt geen verplichte hoogte op voor schakelaars in een woning. Voor stopcontacten geldt wel een minimumhoogte:
- Droge ruimtes (woonkamer, slaapkamer, bureau): een stopcontact zit minstens 15 cm boven de afgewerkte vloer.
- Vochtige ruimtes (badkamer, wasplaats, vochtige kelder): een stopcontact zit minstens 25 cm boven de afgewerkte vloer.
- Badkamer: stopcontacten en schakelaars horen niet in de volumes 0, 1 en 2 rond het bad of de douche.
Reken altijd vanaf de afgewerkte vloer. Plaats je de inbouwdozen al tijdens de ruwbouw, tel dan de dikte van isolatie, chape en vloerbekleding erbij. Anders zit een schakelaar die op 110 cm gepland was later op 95 cm.
Mag je afwijken van de gangbare hoogte? Ja. Omdat het AREI voor schakelaars geen hoogte vastlegt, kies je zelf wat past: lager voor kinderen of rolstoelgebruikers, hoger in een garage. Houd binnen één woning wel overal dezelfde hoogte aan, zo vind je een schakelaar ook in het donker. Meer over de elektrische installatie en de keuring lees je in onze rubriek elektriciteit.
Hoogte van Stopcontacten
- Standaard stopcontacten: De meest gebruikelijke hoogte voor stopcontacten in woonruimtes is ongeveer 30 cm boven de afgewerkte vloer. Deze hoogte is ideaal voor de meeste huishoudelijke toepassingen, zoals het aansluiten van elektrische apparaten, lampen of laders.
- Stopcontacten in de keuken: In keukens worden stopcontacten vaak hoger geplaatst, meestal tussen 100 en 120 cm boven de vloer, zodat ze boven het werkblad zitten. Dit is handig voor keukenapparatuur zoals mixers, koffiemachines en waterkokers.
- Stopcontacten in de badkamer: In de badkamer gelden er extra veiligheidsvoorschriften. Een stopcontact zit buiten de volumes 0, 1 en 2 rond het bad of de douche (houd in elk geval minstens 60 cm afstand) en volgens het AREI minstens 25 cm boven de vloer. De volumes zijn in het AREI van 2025 aangepast, dus laat de elektricien ze uitmeten. Kies hier spatwaterdichte stopcontacten (IP44).
Hoogte van Schakelaars
- Standaard schakelaars: Schakelaars worden meestal geplaatst op een hoogte van ongeveer 105 tot 120 cm boven de afgewerkte vloer. Dit is een comfortabele hoogte voor de meeste volwassenen om lichtschakelaars te bedienen zonder te bukken of te strekken.
- Schakelaars in specifieke ruimtes: In kinderkamers kan het handig zijn om de schakelaars wat lager te plaatsen, zodat kinderen ze gemakkelijk kunnen bedienen. Denk hierbij aan een hoogte van ongeveer 90 cm. In ruimtes zoals de garage of kelder kan het dan weer nuttig zijn om schakelaars wat hoger te plaatsen, afhankelijk van de specifieke noden.
Op welke hoogte plaats je schakelaars en stopcontacten per ruimte?
De standaardhoogte van een lichtschakelaar is 105 tot 120 cm, die van een stopcontact ongeveer 30 cm. Per ruimte schuift die hoogte op, afhankelijk van het meubilair en wie de schakelaar gebruikt. De tabel geeft de gangbare hoogtes in een Belgische woning, gemeten vanaf de afgewerkte vloer.
| Ruimte | Hoogte schakelaar | Hoogte stopcontact |
|---|---|---|
| Woonkamer, hal, bureau | 105–120 cm | ±30 cm (AREI: min. 15 cm) |
| Keuken | 105–120 cm, ±115 cm naast het werkblad | 100–120 cm, boven het werkblad |
| Badkamer | 105–120 cm, buiten volume 0, 1 en 2 | min. 25 cm, buiten volume 0, 1 en 2, IP44 |
| Slaapkamer, naast het bed | ±25 cm boven de matras (meestal 70–80 cm) | ±30 cm of net boven het nachtkastje |
| Kinderkamer | ±90 cm | ±30 cm, met kinderbeveiliging |
| Garage, kelder, wasplaats | 105–120 cm | min. 25 cm in een vochtige ruimte, hoger boven een werkbank |
| Toegankelijk wonen (rolstoel) | 90–110 cm | minstens 40 cm |
Enkel de minimumhoogtes van stopcontacten (15 en 25 cm) en de badkamervolumes komen uit het AREI. De andere hoogtes zijn gangbare praktijk bij elektriciens en richtlijnen voor toegankelijk bouwen.
Hoogte van een schakelaar naast de deur, naast het bed en voor rolstoelgebruikers
Hoeveel cm plaats je een schakelaar naast de deur?
Een schakelaar naast de deur plaats je op de gewone hoogte van 105 tot 120 cm en ongeveer 10 cm naast het deurkader, aan de kant van de deurklink. Zo vind je de schakelaar meteen wanneer je de deur opent, en blijft er plaats voor de deuromlijsting. De Duitse norm DIN 18015-3 laat de installatiezone voor schakelaars 10 cm naast de deur beginnen, over een breedte van 20 cm (bron: Gira).
Op welke hoogte komt een schakelaar naast het bed?
Een schakelaar naast het bed plaats je ongeveer 25 cm boven de matras, zodat je hem liggend bereikt. Bij een gewoon bed komt dat neer op 70 à 80 cm boven de vloer, bij een boxspring iets hoger. Houd rekening met de breedte van het bed en het nachtkastje: de schakelaar moet naast het hoofdbord zitten, niet erachter.
Welke hoogte voor schakelaars bij rolstoelgebruikers en ouderen?
Voor rolstoelgebruikers plaats je schakelaars op 90 tot 110 cm hoogte en stopcontacten op minstens 40 cm. Het Vlaamse Handboek Toegankelijkheid Publieke Gebouwen (Gelijke Kansen in Vlaanderen en Inter) raadt voor knoppen en schakelaars een bedieningshoogte van 90 tot 120 cm aan, minstens 50 cm uit een hoek, en een reikzone van 40 tot 140 cm. Die richtlijn geldt voor publieke gebouwen, maar is ook een goede maatstaf voor een aangepaste woning. De Duitse norm DIN 18040 gaat voor rolstoelgebruikers uit van 85 cm.
Belangrijke Overwegingen bij de Plaatsing van Stopcontacten en Schakelaars
- Toegankelijkheid: Zorg ervoor dat zowel schakelaars als stopcontacten op een toegankelijke hoogte zitten. Dit is vooral belangrijk in woningen waar ouderen of mensen met een beperking wonen.
- Esthetiek: Houd rekening met de indeling van de ruimte en hoe de stopcontacten en schakelaars visueel passen bij de rest van het interieur. Dit voorkomt een rommelige uitstraling.
- Veiligheid: Bij het plaatsen van stopcontacten in vochtige ruimtes zoals badkamers en buitenruimtes is het cruciaal om te kiezen voor waterdichte oplossingen en veilige afstanden tot waterbronnen te respecteren.
Wat Kost een Elektricien voor het Plaatsen van Stopcontacten en Schakelaars?
De kosten voor het inschakelen van een elektricien om stopcontacten en schakelaars te plaatsen, kunnen variëren afhankelijk van verschillende factoren zoals de omvang van de werkzaamheden, het type stopcontacten of schakelaars dat je kiest, en je locatie in België.
Hier is een overzicht van de gemiddelde prijzen die je kunt verwachten. De prijs per type stopcontact vind je in ons artikel over een stopcontact laten plaatsen.
| Dienst | Gemiddelde Kosten (€) |
|---|---|
| Uurtarief elektricien | €35 – €60 per uur |
| Standaard stopcontact (incl. installatie) | €50 – €100 per stopcontact |
| Keukenstopcontact (incl. installatie) | €60 – €120 per stopcontact |
| Schakelaar (incl. installatie) | €40 – €90 per schakelaar |
| Waterdicht stopcontact (bijv. voor badkamer) | €80 – €150 per stopcontact |
Gratis Offertes Vergelijken
Nu je weet op welke hoogte je stopcontacten en schakelaars moet plaatsen, is het belangrijk om deze werken door een vakman te laten uitvoeren. De juiste installatie zorgt niet alleen voor comfort, maar ook voor de veiligheid van je woning. Het vergelijken van offertes kan je helpen om de beste prijs-kwaliteitverhouding te vinden. Via onze website kun je gemakkelijk en vrijblijvend gratis offertes vergelijken van betrouwbare elektriciens in jouw regio. Zo weet je zeker dat de klus professioneel en volgens de geldende normen wordt uitgevoerd.
