Warmtepomp

Geothermische energie: werking, voor- en nadelen en kosten

Geothermische energieGeothermische energie
Gepubliceerd op

Geothermische energie is warmte uit de bodem of diep uit de aarde, die een geothermische warmtepomp gebruikt om je woning te verwarmen en soms te koelen. Voor een woning boor je meestal 50 tot 150 meter diep: hoe dieper, hoe hoger en stabieler de bodemtemperatuur.

Geothermische energie is vooral interessant bij nieuwbouw of een grondige renovatie, want de boring is veruit de grootste kostenpost; in een bestaande woning met kleine tuin is ze vaak minder haalbaar dan een lucht-water warmtepomp.

Hieronder lees je hoe geothermische energie werkt, wat de voor- en nadelen zijn, wat een installatie kost, hoe rendabel ze is en welke premies er bestaan.

Een geothermische installatie hangt sterk af van je grondsoort, boordiepte en woning. Vergelijk offertes van erkende boorbedrijven en installateurs uit je regio en weet vooraf wat het voor jouw project kost.

Vind een geothermie-installateur

Wat is geothermische energie?

Geothermische energie (aardwarmte) is de warmte die opgeslagen zit in de bodem en diep in de aarde. Bij een woning haal je die warmte meestal op via een gesloten bodemlus: een leiding die diep de grond in gaat, warmte opneemt uit de bodem en die afgeeft aan een geothermische warmtepomp. Die warmtepomp brengt de temperatuur verder omhoog voor je verwarming en eventueel sanitair warm water. Het grote verschil met een gewone lucht-water warmtepomp is de bron: de bodemtemperatuur blijft het hele jaar door veel stabieler dan de buitenlucht, ook in de winter.

Hoe diep moet je boren voor geothermische energie?

Voor een gesloten verticaal systeem bij een woning boor je doorgaans 50 tot 150 meter diep, verdeeld over één of meerdere boringen; de exacte diepte hangt af van het benodigde vermogen, de bodemsoort en de beschikbare ruimte op je perceel. Een studiebureau of gespecialiseerd boorbedrijf berekent dat vooraf op basis van een bodemonderzoek.

Hoe dieper je boort, hoe hoger en stabieler de bodemtemperatuur. Vanaf ongeveer 15 tot 20 meter diepte blijft de bodemtemperatuur het hele jaar door vrij constant, rond de 10 à 12°C in België. Daarna stijgt de temperatuur gemiddeld met zo’n 3°C per 100 meter extra diepte (de geothermische gradiënt), goed voor ongeveer 13 à 15°C op 100 meter diepte en 16 à 18°C op 200 meter diepte (bron: SmartGeotherm, het Vlaamse onderzoeksplatform voor diepe geothermie).

Voor- en nadelen van geothermische energie

Geothermische energie heeft duidelijke voordelen, maar ook aandachtspunten die je vooraf moet afwegen.

  • Voordeel: een erg stabiel rendement het hele jaar door, omdat de bodemtemperatuur nauwelijks schommelt.
  • Voordeel: lage energiekosten op lange termijn dankzij dat stabiele rendement.
  • Voordeel: een lange levensduur van de bodemlus, vaak tientallen jaren.
  • Voordeel: geen buitenunit en dus geen geluidshinder in de tuin.
  • Nadeel: een hoge investeringskost, vooral door de boring.
  • Nadeel: je hebt een vergunning nodig voor de boring, en niet elke bodem of elk perceel is geschikt (ruimte, waterwinningsgebied).
  • Nadeel: een langere terugverdientijd dan een lucht-water warmtepomp, net door die hogere instapkost.

Wat kost geothermische energie?

Een geothermische installatie voor een woning kost doorgaans tussen € 18.000 en € 35.000, inclusief de boring, de warmtepomp en de plaatsing (bron: onze prijsgids warmtepomp). De boring zelf is meestal de grootste kostenpost binnen dat budget. Geothermische energie is dus niet de goedkoopste optie om te installeren, de boring maakt ze duurder dan een lucht-water warmtepomp, maar wel een van de zuinigste om te gebruiken dankzij het stabiele rendement. Wil je de volledige kostenopbouw per onderdeel zien? Bekijk onze uitgebreide gids wat kost een geothermische warmtepomp.

Is een geothermische warmtepomp rendabel?

De terugverdientijd van een geothermische warmtepomp hangt af van de investering, je energieverbruik, de premies die je krijgt en de energieprijs op het moment van installatie; een vast aantal jaren dat voor elke woning geldt, bestaat niet. Dankzij het hoge en stabiele rendement is een geothermische installatie op langere termijn doorgaans wel rendabel, vooral bij een hoog stookverbruik, een goed geïsoleerde woning of in combinatie met zonnepanelen. Voor een concreet cijfer op maat van jouw woning reken je dat best door met een installateur, op basis van je huidige energieverbruik en een offerte.

Twijfel je of geothermische energie voor jouw grond en woning haalbaar is? Een erkend boorbedrijf beoordeelt ter plaatse of je bodem en perceel geschikt zijn.

Vraag een haalbaarheidscheck aan

Premies voor geothermische energie

Ook voor een geothermische warmtepomp kan je een premie aanvragen, maar het bedrag verschilt sterk per gewest en soms per inkomen; er bestaat geen vast bedrag dat voor iedereen geldt. Vraag de actuele voorwaarden op bij je energieloket (in Vlaanderen via Fluvius) vóór je een offerte aanvraagt, want premies worden meestal enkel toegekend als je de aanvraag indient vóór de start van de werken.

Geothermische energie of een lucht-water warmtepomp: wat kies je?

Heb je voldoende ruimte op je perceel en zoek je het hoogste, meest stabiele rendement, dan is geothermische energie een sterke keuze, vooral bij nieuwbouw. Heb je minder ruimte of een kleiner budget, dan is een lucht-water warmtepomp meestal een eenvoudigere en goedkopere instap. Bekijk ook ons overzicht van alle warmtepomp-oplossingen om de types met elkaar te vergelijken.

Ontvang vrijblijvend een offerte en bespaar tot 35%

  • Ontvang gratis offertes
  • Van 3 vakmannen uit je eigen regio
  • Door te vergelijken bespaar je tot 35%
Olivier
de auteurOlivier
Met ruim 15 jaar ervaring in de bouw help ik je graag met praktische tips en heldere adviezen voor je bouw- of renovatieproject. Of je nu zelf aan de slag wilt of een vakman zoekt, ik zorg ervoor dat je de juiste keuzes maakt én breng je in contact met betrouwbare specialisten die je echt verder helpen.
Vergelijk tot 3 vakmannen uit je regio
Vind een vakman