Cellenbetonblokken gebruiken? Prijs, voordelen en plaatsing uitgelegd

Cellenbeton is een populair bouwmateriaal voor wie snel, licht en relatief eenvoudig muren wil optrekken. Je kent het misschien ook onder merknamen zoals Ytong, maar in de praktijk gaat het om hetzelfde principe: grote, lichte blokken met veel luchtporiën.

Die luchtporiën maken cellenbeton interessant. Ze zorgen ervoor dat de blokken goed isoleren, makkelijk te verwerken zijn en minder zwaar wegen dan klassieke bouwstenen. Daardoor wordt cellenbeton vaak gebruikt bij nieuwbouw, renovatie, binnenmuren, voorzetwanden en soms zelfs volledige ruwbouwsystemen.

Toch is cellenbeton niet voor elke toepassing de beste keuze. Het materiaal is minder sterk dan sommige andere bouwblokken, moet goed beschermd worden tegen langdurig vocht en vraagt een correcte plaatsing. In dit artikel lees je wat cellenbeton is, waarvoor je het gebruikt, wat het kost en wanneer je het beter zelf plaatst of laat uitvoeren door een vakman.

Wat is cellenbeton?

Cellenbeton is een licht bouwmateriaal op basis van onder meer zand, kalk, cement, water en lucht. Tijdens het productieproces ontstaan duizenden kleine luchtcellen in het materiaal. Die geven de blokken hun lichte gewicht en isolerende eigenschappen.

Net omdat er zoveel lucht in het materiaal zit, voelt cellenbeton anders aan dan klassieke betonblokken of snelbouwstenen. De blokken zijn groter, lichter en makkelijker te zagen of te bewerken. Dat maakt ze handig op de werf, zeker bij renovaties of zelfbouwprojecten.

Cellenbeton wordt vaak gebruikt voor muren die later afgewerkt worden met pleister, crepi, gevelbekleding of een andere afwerking. Het materiaal zelf blijft dus meestal niet zichtbaar in de eindafwerking.

Waarom kiezen voor cellenbetonblokken?

Cellenbeton combineert enkele eigenschappen die op de werf erg praktisch zijn: het is licht, groot van formaat, relatief eenvoudig te verlijmen en thermisch interessant.

Daardoor kan je sneller bouwen dan met kleine stenen. Zeker bij rechte muren en eenvoudige constructies kan dat tijd besparen. Ook voor doe-het-zelvers is cellenbeton aantrekkelijk, omdat de blokken makkelijk op maat te zagen zijn en niet met klassieke dikke mortelvoegen gemetseld worden.

Belangrijke troeven zijn:

• licht gewicht;
• grote blokformaten;
• snelle verwerking;
• goede thermische isolatie;
• akoestische demping;
• makkelijk te zagen, boren en frezen;
• geschikt voor nieuwbouw en renovatie;
• brandveilig materiaal.

Daar tegenover staan ook beperkingen. Cellenbeton is gevoeliger voor beschadigingen dan harde betonblokken en heeft een lagere druksterkte. Voor dragende toepassingen moet dus altijd goed bekeken worden welke dikte en sterkteklasse nodig zijn.

Voor- en nadelen van cellenbeton

Cellenbeton kan een slimme keuze zijn, maar je moet de sterke en zwakke punten goed kennen. Zeker bij buitenmuren, dragende muren of vochtgevoelige zones is een correcte opbouw belangrijk.

Het materiaal blinkt dus vooral uit in verwerkbaarheid en isolerende prestaties. Voor zware constructies, funderingen of zeer vochtige toepassingen zijn andere materialen meestal geschikter.

Waarvoor gebruik je cellenbeton?

Cellenbeton wordt breder toegepast dan alleen voor binnenmuren. Je kan het gebruiken voor massieve muren, binnenspouwbladen, scheidingswanden, voorzetwanden en zelfs bepaalde vloerelementen of dakplaten.

De toepassing bepaalt welke dikte, sterkte en afwerking nodig zijn.

1. Binnenmuren en scheidingswanden

Voor niet-dragende binnenmuren is cellenbeton erg praktisch. De blokken zijn licht, groot en makkelijk te verlijmen. Daardoor kan je snel een rechte wand maken, bijvoorbeeld voor een extra kamer, berging, technische ruimte of badkamerindeling.

Bij binnenmuren worden vaak dunnere blokken gebruikt. De exacte dikte hangt af van de hoogte van de wand, de gewenste stabiliteit en de akoestische eisen.

Cellenbeton is ook makkelijk te bewerken voor leidingen. Je kan sleuven frezen en openingen maken zonder zwaar breekwerk.

2. Voorzetwanden bij renovatie

Bij renovatie kan cellenbeton interessant zijn als voorzetwand. Omdat het materiaal relatief licht is, belast het bestaande vloeren en funderingen minder dan sommige zwaardere bouwmaterialen.

Een voorzetwand kan helpen om een bestaande muur rechter, beter geïsoleerd of makkelijker afwerkbaar te maken. Let wel op met vochtige buitenmuren. Als er vochtproblemen zijn, moet je die eerst oplossen voor je een nieuwe wand plaatst.

3. Dragende muren

Cellenbeton kan ook gebruikt worden voor dragende muren, maar dan moet de juiste dikte en kwaliteit gekozen worden. De druksterkte ligt lager dan bij klassieke betonblokken of sommige snelbouwstenen, waardoor stabiliteitsberekening belangrijk is.

Voor dragende buitenmuren worden vaak dikkere blokken gebruikt, bijvoorbeeld 30 cm of meer. Bij twijfel laat je de opbouw altijd controleren door een architect of stabiliteitsingenieur.

4. Massieve buitenmuren

Bij een massieve muur uit cellenbeton bouw je met één stevige wand die tegelijk dragend en isolerend kan zijn. De buitenzijde wordt meestal afgewerkt met crepi of een andere gevelafwerking.

Het voordeel is dat je geen klassieke spouwmuur met aparte isolatielaag hoeft op te bouwen. Dat kan de uitvoering vereenvoudigen. Het aandachtspunt is vochtbescherming: cellenbeton mag niet langdurig nat blijven, want vocht vermindert de isolatiewaarde.

5. Muren met spouw

Wie een meer traditionele gevel wil, kan cellenbeton gebruiken als binnenspouwblad. Aan de buitenzijde komt dan een luchtspouw en gevelsteen of andere gevelbekleding.

Dit systeem combineert de praktische voordelen van cellenbeton met een klassieke gevelafwerking. Het is vooral interessant wanneer je de uitstraling van gevelsteen wil behouden.

6. Lateien, vloerelementen en dakplaten

Cellenbeton bestaat niet alleen in blokvorm. Er zijn ook lateien, vloerplaten, dakplaten en grotere bouwsystemen. Door meerdere onderdelen in hetzelfde materiaal uit te voeren, kan je bouwknopen eenvoudiger maken en het risico op koudebruggen verminderen.

Voor volledige ruwbouwsystemen wordt soms gewerkt met grotere casco-elementen. Die laten toe om sneller te bouwen, maar vragen meestal professionele voorbereiding en plaatsing.

Welke dikte cellenbetonblokken heb je nodig?

Cellenbetonblokken bestaan in verschillende diktes. Dunne blokken worden gebruikt voor lichte binnenwanden, dikkere blokken voor dragende muren of buitenmuren.

De standaardlengte bedraagt vaak ongeveer 60 cm. De hoogte is vaak 25 of 50 cm, afhankelijk van het type blok en de fabrikant.

Deze diktes zijn richtlijnen. De juiste keuze hangt af van stabiliteit, isolatie-eisen, akoestiek, hoogte van de wand en de verdere opbouw van de muur.

Hoe goed isoleert cellenbeton?

Cellenbeton heeft van nature goede isolerende eigenschappen. Dat komt door de vele luchtcellen in het materiaal. Lucht geleidt warmte slecht, waardoor de blokken beter isoleren dan veel zwaardere steenachtige materialen.

Bij voldoende dikke blokken kan cellenbeton een deel van de isolatiefunctie opnemen. In sommige opbouwen kan een massieve cellenbetonmuur voldoen aan de energetische eisen zonder klassieke aparte isolatielaag.

Toch betekent dat niet dat extra isolatie nooit nodig is. Wil je een zeer energiezuinige woning, een lage EPC-score of voldoen aan strengere eisen, dan kan een extra isolatielaag nog altijd interessant zijn.

Belangrijk: cellenbeton moet droog blijven om goed te isoleren. Wordt het materiaal langdurig nat, dan daalt de isolatiewaarde. Een correcte gevelafwerking en vochtbescherming zijn dus essentieel.

Kan cellenbeton tegen vocht?

Cellenbeton is niet hetzelfde als een waterdichte steen. Het materiaal kan wel tegen normaal bouwvocht en tijdelijke blootstelling, maar langdurige regenbelasting is geen goed idee.

Gebruik je cellenbeton voor buitenmuren, dan moet de buitenzijde correct beschermd worden. Dat kan met crepi, gevelbekleding, steenstrips, gevelsteen, plaatmateriaal of een andere geschikte afwerking.

Tijdens de werken dek je cellenbetonmuren best af bij regen. Zo voorkom je dat de blokken onnodig veel vocht opnemen. Bij langdurige blootstelling voor de definitieve gevelafwerking kan een waterwerende behandeling nodig zijn.

Wat kost cellenbeton?

De prijs van cellenbeton hangt af van de dikte, het formaat, de hoeveelheid, het merk en de leverancier. Ook de plaatsing maakt een groot verschil.

Voor alleen de blokken mag je gemiddeld rekenen op ongeveer € 15 tot € 45 per m² exclusief btw en plaatsing.

Laat je cellenbeton plaatsen door een aannemer, dan ligt de prijs hoger. Voor blokken van 60 x 25 x 15 cm betaal je gemiddeld ongeveer € 70 tot € 80 per m² exclusief btw, inclusief plaatsing. Bij dikkere blokken van ongeveer 30 cm kan dat oplopen tot ongeveer € 100 à € 110 per m² exclusief btw, inclusief plaatsing.

Vraag altijd meerdere offertes op als je het werk laat uitvoeren. De totaalprijs hangt ook af van werfomstandigheden, bereikbaarheid, wandhoogte, muuropeningen en afwerking.

Wat bepaalt de prijs?

Twee projecten met cellenbeton kunnen sterk verschillen in kostprijs. Een rechte binnenmuur in een renovatie is niet te vergelijken met een dragende buitenmuur in nieuwbouw.

Belangrijke prijsfactoren zijn:

• dikte van de blokken;
• totale oppervlakte;
• dragend of niet-dragend gebruik;
• moeilijkheidsgraad van de plaatsing;
• aantal hoeken, openingen en aansluitingen;
• type lijm en toebehoren;
• nood aan lateien of wapening;
• bereikbaarheid van de werf;
• zelf plaatsen of laten doen;
• gewenste afwerking achteraf.

Hou er ook rekening mee dat cellenbeton meestal nog afgewerkt moet worden. Denk aan pleisterwerk, crepi, gevelbekleding, steenstrips of schilderwerk.

Cellenbeton in nieuwbouw

In nieuwbouw wordt cellenbeton vaak gekozen om snel en energiezuinig te bouwen. Dankzij de isolerende eigenschappen kan het materiaal interessant zijn voor buitenmuren, binnenspouwbladen en volledige ruwbouwsystemen.

Voordelen in nieuwbouw zijn:

• snelle uitvoering door grote blokken;
• goede thermische prestaties;
• minder gewicht op de constructie;
• vlotte verwerking van leidingen;
• bruikbaar voor dragende en niet-dragende muren;
• goede basis voor pleister of gevelafwerking.

De keuze moet wel passen binnen het volledige bouwconcept. De architect bekijkt de stabiliteit, isolatie-eisen, bouwknopen, vochtbescherming en gevelafwerking.

Cellenbeton bij renovatie

Bij renovatie is het lichte gewicht van cellenbeton een groot voordeel. Je kan nieuwe wanden plaatsen zonder de bestaande constructie onnodig zwaar te belasten.

Cellenbeton is handig voor:

• nieuwe binnenmuren;
• voorzetwanden;
• het dichtmaken van openingen;
• technische ruimtes;
• badkamerindelingen;
• kleine verbouwingen;
• isolerende binnenwanden.

Bij renovatie moet je wel extra aandacht hebben voor aansluitingen op bestaande muren, vloeren en plafonds. Slechte aansluitingen kunnen scheuren, koudebruggen of vochtproblemen veroorzaken.

Hoe plaats je cellenbetonblokken?

Cellenbeton wordt meestal verlijmd in dunne voegen. Dat is anders dan klassiek metselen met dikke mortelvoegen. De eerste laag is cruciaal: die moet perfect vlak en waterpas staan.

Een typische werkwijze ziet er zo uit:

1. Controleer met architect of stabiliteitsingenieur welke dikte en sterkte nodig zijn.
2. Zorg voor een stabiele, vlakke en propere ondergrond.
3. Plaats een vochtwerende laag waar nodig.
4. Zet de eerste rij blokken in een mortelbed zodat je nog kan corrigeren.
5. Controleer de eerste laag zeer nauwkeurig met waterpas en koord.
6. Meng de cellenbetonlijm volgens de richtlijnen van de fabrikant.
7. Breng de lijm dun en gelijkmatig aan met een geschikte lijmkam.
8. Plaats de blokken verspringend voor een stabiel verband.
9. Zaag passtukken op maat met geschikt gereedschap.
10. Verwijder overtollige lijm uit de voegen.
11. Voorzie ankers, wapening of lateien waar nodig.
12. Bescherm de muur tegen regen tijdens en na de werken.

Omdat de lijmvoegen dun zijn, kan je tijdens het verlijmen nauwelijks fouten corrigeren. Een scheve eerste laag blijft dus doorwerken in de rest van de muur.

Zelf cellenbeton plaatsen of een vakman inschakelen?

Cellenbeton is toegankelijker dan veel andere bouwmaterialen. Voor eenvoudige niet-dragende muren kan een handige doe-het-zelver er zeker mee aan de slag.

Zelf plaatsen kan interessant zijn wanneer:

• het om een kleine binnenmuur gaat;
• de muur niet dragend is;
• je voldoende tijd hebt;
• je nauwkeurig kan werken;
• je het juiste gereedschap gebruikt;
• de ondergrond eenvoudig is.

Laat het beter uitvoeren door een vakman wanneer:

• de muur dragend is;
• het om buitenmuren gaat;
• stabiliteit belangrijk is;
• er veel openingen of lateien nodig zijn;
• de aansluiting op bestaande bouwdelen complex is;
• je zeker wil zijn van een strak en duurzaam resultaat.

Een vakman kost meer, maar werkt sneller en beperkt het risico op fouten zoals scheve muren, slechte aansluitingen of koudebruggen.

Welke afwerking kies je voor cellenbeton?

Cellenbeton moet meestal afgewerkt worden. Binnen kan dat met pleisterwerk, tegels, verf of platen. Buiten heb je een beschermende gevelafwerking nodig.

Mogelijke buitenafwerkingen zijn:

• crepi of gevelpleister;
• houten gevelbekleding;
• steenstrips;
• gevelsteen met spouw;
• sidings;
• aluminium of metalen gevelbekleding;
• kunststof panelen;
• vezelcementplaten.

Bij buitenmuren is de afwerking niet alleen esthetisch. Ze beschermt het cellenbeton ook tegen langdurige vochtbelasting.

Cellenbeton vergelijken met andere bouwblokken

Cellenbeton is niet het enige materiaal voor muren. Afhankelijk van je project kan ook snelbouwsteen, betonblok, kalkzandsteen of gipsblok interessant zijn.

De juiste keuze hangt dus af van stabiliteit, isolatie, prijs, verwerking en afwerking.

Conclusie: handig materiaal, maar kies de juiste toepassing

Cellenbeton is vooral interessant wanneer je licht, snel en relatief eenvoudig wil bouwen. Het materiaal is goed isolerend, makkelijk te verwerken en geschikt voor heel wat toepassingen in nieuwbouw en renovatie.

Toch vraagt cellenbeton een doordachte aanpak. Voor dragende muren, buitenmuren en vochtgevoelige situaties zijn de juiste dikte, stabiliteitsberekening en afwerking belangrijk. Ook de plaatsing moet nauwkeurig gebeuren, zeker omdat verlijmde voegen weinig correctieruimte laten.

Voor een eenvoudige binnenmuur kan je cellenbeton perfect zelf overwegen. Voor dragende muren, buitenmuren of grotere projecten werk je beter samen met een architect, aannemer of vakman.

Veelgestelde vragen